სახაზინო ობლიგაციების შემოსავლიანობამ ვალის პროგნოზებს გადააჭარბა

კონგრესის საბიუჯეტო სამსახურმა (Congressional Budget Office) ბოლო გრძელვადიანი პროგნოზი თებერვალში გამოაქვეყნა, ვიდრე ირანში ომი ნავთობის ფასებსა და ინფლაციის მოლოდინებს გაზრდიდა. სამსახური ვარაუდობდა, რომ საორიენტაციო შემოსავლიანობა წელს 4,1%, ხოლო 2027 წელს 4,2% იქნებოდა. პროგნოზის თანახმად, 2028 წლიდან 2031 წლამდე 10-წლიანი ობლიგაციის შემოსავლიანობა დაახლოებით 4,3%-ზე დარჩებოდა. 2032 წლიდან 2036 წლამდე კი მაჩვენებელი 4,4%-მდე უნდა გაზრდილიყო.

შემოსავლიანობა სხვა სესხების ხარჯების მიმართულებასაც განსაზღვრავს. მასზეა დამოკიდებული, რამდენი უნდა გადაიხადოს აშშ-ის ფინანსთა სამინისტრომ სახელმწიფო ვალის პროცენტის სახით. განაკვეთების ზრდასთან ერთად ეს ხარჯი შეიძლება სწრაფად გაიზარდოს.

ირანში ომის დასრულება და ენერგიის გაიაფება შემოსავლიანობის შემცირებას ხელს შეუწყობდა. თუმცა ზრდის გამომწვევი ზეწოლა მხოლოდ ამ წყაროდან არ მოდის.

ეკონომიკა უფრო სწრაფად იზრდება, შრომის ბაზარი კი დაძაბულია. შესაბამისად, მაღალი შემოსავლიანობა კრიზისული პერიოდის მინიმუმებიდან გარკვეულ ნორმალიზებასაც ასახავს.

სხვა ფაქტორებს შორისაა აშშ-ის დაგროვილი 40 ტრილიონი დოლარის ვალი. ამას ემატება წლიური საბიუჯეტო დეფიციტი, რომელიც 2 ტრილიონ დოლარს შეადგენს და გაუმჯობესების ნიშნებს არ აჩვენებს.

ამავდროულად, ობლიგაციების ინვესტორების კაპიტალისთვის სხვა მძიმედ დავალიანებული ქვეყნებიც იბრძვიან. მათ კონკურენციას ხელოვნური ინტელექტის უზარმაზარი მონაცემთა ცენტრების ოპერატორებიც უწევენ. ამიტომ აუქციონებზე საკმარისი მოთხოვნის მისაზიდად მიმზიდველი შემოსავლიანობაა საჭირო.

კიდევ ერთი ფაქტორი გეოპოლიტიკური გარემოა. ბოლო ომებმა, სავაჭრო დაძაბულობამ და კატასტროფებმა იმდენად ხშირი შოკები გამოიწვია, რომ მათ უკვე ერთჯერად მოვლენებად აღარ მიიჩნევენ. ისინი ნაკლებად სტაბილური მსოფლიოს ნიშნად აღიქმება და ეს რისკიც შემოსავლიანობაში აისახება.

საბოლოოდ, მომავალი უფრო ძვირი ჩანს. პასუხისმგებლიანი ფედერალური ბიუჯეტის კომიტეტმა (Committee for a Responsible Federal Budget) გამოთვალა, რომ საბაზისო პროგნოზზე 80-ზე მეტი საბაზისო პუნქტით მაღალი შემოსავლიანობის შენარჩუნების შემთხვევაში აშშ ათწლეულის ბოლოს ყოველწლიურ საპროცენტო გადასახდელებზე 2,7 ტრილიონ დოლარს დახარჯავს. ეს Medicare-ის ან Social Security-ის საპენსიო შეღავათებზე მეტია.

კომიტეტის პრეზიდენტმა მაია მაკგინიასმა ორშაბათს განაცხადა: „რეალური საფრთხე ვალის სპირალია. თუ პროცენტი ვალს წარმოშობს, ვალი კი პროცენტს, საბოლოოდ ვალი კონტროლიდან გამოვა. ფისკალური კრიზისი, რომელიც ოდესღაც წარმოუდგენელი იყო, ახლა აშკარა შესაძლებლობაა“.