სამხრეთ აფრიკაში შვიდი ქალის ცხედრის პოვნამ ფემიციდზე აღშფოთება გამოიწვია

იოჰანესბურგის საერთაშორისო აეროპორტის მიმდებარედ შვიდი ქალის ცხედარი იპოვეს, მათგან ხუთი გასულ კვირაში. ამ აღმოჩენამ შიში, მწუხარება და აღშფოთება გამოიწვია, რადგან ფემიციდთან ბრძოლაში პროგრესი არ არის.

ელიზაბეთ „ცონცო“ მოსელაკგომო 9 სექტემბერს სარბენად წავიდა და აღარ დაბრუნდა. მისმა რვა წლის ქალიშვილმა ნათესავებს შეატყობინა, რომლებმაც პოლიციას მიმართეს. 38 წლის ქალის ცხედარი შაბათს იპოვეს, ნათესავებმა კი ორშაბათს ამოიცნეს. მისი გაუჩინარების ამბავი ინტერნეტში ფართოდ გავრცელდა.

პოლიციამ შაბათს განცხადებაში აღნიშნა, რომ 15 ივლისის შემდეგ კემპტონ-პარკში ოთხი ქალის ცხედარი იპოვეს. ეს ქალაქი ო. რ. ტამბოს საერთაშორისო აეროპორტიდან ავტომაგისტრალის მეორე მხარეს მდებარეობს. ყველა ცხედარი ნახევრად შიშველი იყო და ხილული ჩალურჯებები აღენიშნებოდა.

ორშაბათსა და სამშაბათს კიდევ ორი ცხედარი ოლიფანტსფონტეინში იპოვეს, რომელიც კემპტონ-პარკიდან ჩრდილოეთით დაახლოებით 15 მილის დაშორებით მდებარეობს. პოლიციამ სამშაბათს განაცხადა, რომ კიდევ ერთი ქალის შიშველი და გახრწნილი ცხედარი სამხრეთ-აღმოსავლეთით, 25 მილის დაშორებით იპოვეს.

საკანე მოკოენამ მეგობრისა და თანამორბენლის, მოსელაკგომოს, სიკვდილის დადასტურების შემდეგ Instagram-ზე დაწერა: „ამ ქვეყანაში ჩვენ მსხვერპლი ვართ“.

სამხრეთ აფრიკაში ფემიციდის ერთ-ერთი ყველაზე მაღალი მაჩვენებელია მსოფლიოში. პოლიციის უახლესი მონაცემებით, 2024 წლის 31 მარტამდე ერთი წლის განმავლობაში 27 600-ზე მეტი ადამიანი მოკლეს, მათგან 5 578 ქალი იყო.

ქალები სამხრეთ აფრიკის მთავრობას წლების განმავლობაში მოუწოდებდნენ, გენდერული ძალადობის საკითხს სერიოზულად მოჰკიდებოდა. 2025 წლის ნოემბერში, იოჰანესბურგში დიდი ოცეულის სამიტის წინა დღეს, ასობით ქალმა საპროტესტო აქცია გამართა. ამის შემდეგ პრეზიდენტმა სირილ რამაფოსამ გენდერული ძალადობა ეროვნულ კრიზისად გამოაცხადა.

თუმცა, კონკრეტული გეგმისა და ქმედების ნაკლებობამ აქტივისტები გააღიზიანა, ქალების მკვლელობები კი გრძელდება.

ბოლო მკვლელობებს სპეციალიზებული დანაყოფის თანამშრომლები იძიებენ. მათ შაბათს განაცხადეს: „კემპტონ-პარკსა და მის მიმდებარე ტერიტორიაზე ქალებს მოვუწოდებთ, მარტო არ იარონ და ირბინონ, განსაკუთრებით იზოლირებულ ადგილებში. მათ თავი უნდა აარიდონ განმარტოებულ სივრცეებს, სიფრთხილე გამოიჩინონ და, შესაძლებლობის შემთხვევაში, ჯგუფურად გადაადგილდნენ ან ივარჯიშონ“.

სამხრეთ აფრიკელი ქალები აღაშფოთა მოსაზრებამ, რომ საკუთარ უსაფრთხოებაზე პასუხისმგებლობა მათვე უნდა აეღოთ. ბევრმა მორბენალმა აღნიშნა, რომ მარშრუტების გაზიარებისა და სხვა ზომების მეშვეობით ისედაც იცავენ თავს. უფლებადამცველმა ჯგუფმა Women For Change-მა (ქალები ცვლილებისთვის) განაცხადა: „დავიღალეთ მოწოდებებით, რომ სიფრთხილე გამოვიჩინოთ, როცა ქალები სიცოცხლის შესანარჩუნებლად უკვე ყველაფერს აკეთებენ“.