სანჩესი TikTok-ის აკრძალვას ცდილობს არჩევნების წინ

თუმცა სანჩესმა მსხვილ ტექნოლოგიურ კომპანიებზე თავდასხმით შესაძლოა ბევრი პოლიტიკური ქულა ვერ მოიპოვოს, რადგან მისმა მთავარმა მეტოქემაც გააკრიტიკა TikTok უმოქმედობის გამო.

კონსერვატიული სახალხო პარტიის ლიდერი ალბერტო ნუნიეს ფეიხოო, რომელიც ესპანეთის მომავალ პრემიერ-მინისტრად ყველაზე სავარაუდო კანდიდატად მიიჩნევა, სამშაბათს Maldita-ს გუნდს შეხვდა. მან X-ზე დაწერა: „ეს შოკისმომგვრელია და ამისთვის თვალის არიდება არ შეგვიძლია. ბავშვების დაცვა ჩვენი მოვალეობაა და ეს ოჯახებისთვის ჩემი ერთ-ერთი მთავარი პრიორიტეტია“.

ბორხა სემპერმა, სახალხო პარტიის გავლენიანმა დეპუტატმა, რომელიც ფეიხოოსა და საგამოძიებო ჯგუფის შეხვედრას დაესწრო, თქვა: „TikTok-ზე მიმდინარე ამბავი მიუღებელია. ამის უყურადღებოდ დატოვებას არ ვაპირებთ“.

სოციალისტურმა პარტიამ ესპანეთში პლატფორმების წინააღმდეგ ყველაზე მკაცრი პოზიცია დაიკავა. სანჩესმა „ტექნოლოგიურ ოლიგარქებთან“ დაპირისპირება საარჩევნო კამპანიის ერთ-ერთ მთავარ გზავნილად აქცია.

ესპანეთის ციფრული განვითარების სამინისტროს წარმომადგენელმა ნაწილობრივ პასუხისმგებლობა სახალხო პარტიასა და ულტრამემარჯვენე Vox-ს დააკისრა. მისი თქმით, მათ მთავრობის ინიციატივას, ციფრული მომსახურების მარეგულირებლად ეროვნული ბაზრებისა და კონკურენციის კომისიის დანიშვნის შესახებ, მხარი არ დაუჭირეს. წარმომადგენლის თქმით, ამ ინიციატივის უარყოფით მათ სახელმწიფოს „ბავშვების დასაცავად საჭირო ინსტრუმენტები“ წაართვეს.

ამ კვირის დასაწყისში ახალგაზრდობის მინისტრმა სირა რეგომ ქვეყნის მონაცემთა დაცვის მარეგულირებელს TikTok-ის შეჩერება სთხოვა. სამინისტროს ოფიციალურმა პირმა, რომელმაც საკითხზე საუბრისთვის ვინაობის გამხელა არ ისურვა, თქვა: „ჩვენზე რომ ყოფილიყო დამოკიდებული, გამოძიების შესახებ ინფორმაციის მიღებისთანავე TikTok-ს დავხურავდით. მაგრამ ამის უფლებამოსილება არ გვაქვს“.

იმავე ოფიციალური პირის თქმით, ახალგაზრდობისა და ბავშვთა სამინისტრო ესპანეთში TikTok-ის გუნდს შეხვდა, თუმცა დამაკმაყოფილებელი პასუხი ვერ მიიღო. მან თქვა, რომ მათ კომპანიას ესპანეთში მომსახურების ნებაყოფლობით შეჩერება სთხოვეს. პლატფორმა მხოლოდ საკითხის „შესწავლას“ დათანხმდა და ვადა არ დაუსახელებია.

მომსახურების იძულებით შესაჩერებლად ესპანეთის მთავრობას სასამართლოს განჩინება სჭირდება. ოფიციალური პირის თქმით, სამინისტრომ სახელმწიფო გენერალურ პროკურატურას გამოძიების დაწყების თხოვნით მიმართა. გამოძიებამ შესაძლოა პლატფორმის საქმიანობის შეჩერება გამოიწვიოს.

2024 წელს ესპანელმა მოსამართლემ სანტიაგო პედრასმა Telegram-ის სამი დღით დაბლოკვა ბრძანა, თუმცა შემდეგ გადაწყვეტილება შეცვალა და ღონისძიება არაპროპორციულად მიიჩნია. ეს პრეცედენტი აჩვენებს, რომ აკრძალვა შესაძლებელია, თუმცა ნაკლებად სავარაუდოა.

ესპანეთი პირველი ევროპული ქვეყანა არ არის, რომლის მთავრობამ რთული არჩევნების წინ უკანონო შინაარსის გამო ონლაინპლატფორმის შეჩერების შესაძლებლობა წამოჭრა.

გასულ თვეში საფრანგეთის მთავრობამ მასობრივი საპროტესტო აქციების ფონზე სოციალური მედიის შეჩერების იდეა წამოაყენა. საკონსტიტუციო სასამართლომ ეს გადაწყვეტილება ნაწილობრივ გააუქმა და განაცხადა, რომ ის საფრანგეთის კანონმდებლობას არ შეესაბამებოდა. 2025 წელს ალბანეთის მთავრობამ TikTok ერთ წელზე ოდნავ მეტი ხნით აკრძალა და მიზეზად ბავშვებს შორის ძალადობის შესახებ შეშფოთება დაასახელა. ოპოზიციურმა პარტიებმა კი მთავრობა საყოველთაო არჩევნების წინ კრიტიკის ჩახშობის მცდელობაში დაადანაშაულეს.

თუმცა ევროკავშირის წევრი ქვეყნების კონსტიტუციები და ბლოკის საერთო წესები ასეთი ზომების მიღებას ართულებს. TikTok-ის მსგავსი მსხვილი ონლაინპლატფორმების მარეგულირებელი კანონები მთელ ევროკავშირში ერთიანია, რაც მადრიდის დამოუკიდებელ მოქმედებას მნიშვნელოვნად ზღუდავს.

ევროკავშირის მონაცემთა დაცვის საერთო წესებს, მონაცემთა დაცვის ზოგად რეგლამენტს, ეროვნული მარეგულირებლები აღასრულებენ. TikTok-ს ირლანდიის მონაცემთა დაცვის ორგანო ზედამხედველობს, ამიტომ ახალგაზრდობის სამინისტროს თხოვნას ესპანეთის მონაცემთა დაცვის სააგენტოსადმი, AEPD-ისადმი, შესაძლოა შედეგი არ მოჰყვეს.

AEPD-ს ესპანეთში TikTok-ის სამუდამოდ აკრძალვა არ შეუძლია, თუმცა შეუძლია მონაცემთა დაცვის ზოგადი რეგლამენტით გათვალისწინებული „გადაუდებელი პროცედურის“ ამოქმედება.

გადაუდებელი ზომა მონაცემთა დაცვის მარეგულირებელს საშუალებას აძლევს, ქვეყნის შიგნით იურიდიულად სავალდებულო ზომები მიიღოს. მათი მოქმედების ვადა სამ თვემდეა, როცა პირადი ცხოვრების უფლების დასაცავად „სასწრაფო მოქმედებაა საჭირო“. AEPD-ის განცხადებით, TikTok-ის მონაცემთა დაცვის წესებთან შესაბამისობაზე პასუხისმგებელი მთავარი ორგანო ირლანდიის მარეგულირებელია. სააგენტომ თქვა, რომ „ხელთ არსებულ ყველა ინფორმაციას ირლანდიის ორგანოსა“ და ევროპის სხვა მარეგულირებლებს გაუზიარებს.

მარეგულირებლის თქმით, მან Maldita-ს არასრულწლოვანთა მონაცემების სავარაუდო უკანონო დამუშავებასთან დაკავშირებული ბმულების სია სთხოვა. სააგენტომ TikTok-საც ჰკითხა, რა გააკეთა გამოძიებაში აღწერილი მასალის წასაშლელად.

TikTok-ის შინაარსის მოდერაციის ზოგად წესებს ციფრული მომსახურების აქტი არეგულირებს. ის ევროკომისიას მსხვილი პლატფორმების ზედამხედველობის უფლებამოსილებას ანიჭებს. ბრიუსელს TikTok-ის წინააღმდეგ უკვე რამდენიმე გამოძიება აქვს დაწყებული. წინასწარი დასკვნებით, ჩინეთის მფლობელობაში მყოფი პლატფორმა წესებს არღვევს, რადგან არასრულწლოვნებს ვერ იცავს და მომხმარებლებისთვის დამოკიდებულების გამომწვევ მომსახურებას ქმნის. ჯერჯერობით კომისიას ჯარიმები არ დაუწესებია.

თემებიალბერტო ნუნიეს ფეიხოობორხა სემპერიპედრო სანჩესისანტიაგო პედრასისირა რეგოAEPDMalditaTelegramTikTokVox

გამოქვეყნდა 12 ნოემბერი, 2026