შვეიცარიელებმა ნეიტრალიტეტის გამკაცრებას მხარი არ დაუჭირეს

შვეიცარიული საზოგადოებრივი აზრის კვლევის ინსტიტუტის, GFS Bern-ის, პროგნოზით, კვირას გამართულ რეფერენდუმზე მონაწილეთა დაახლოებით ათიდან შვიდმა ინიციატივას „დავიცვათ შვეიცარიის ნეიტრალიტეტი“ მხარი არ დაუჭირა. ადრეული ოფიციალური შედეგებით, მოწინააღმდეგეთა წილი 68%-ია, ხოლო მონაწილეობა 46%-ს შეადგენს. ხმების დათვლა ჯერაც გრძელდება.

წინადადების დამტკიცების შემთხვევაში, შვეიცარიის ნეიტრალიტეტი, რომელიც კონსტიტუციაში 1848 წლიდანაა განმტკიცებული, უფრო მკაცრად განიმარტებოდა. ქვეყანა არცერთ სამხედრო ან უსაფრთხოების ალიანსს არ შეუერთდებოდა და მის საქმიანობაში მონაწილეობას არ მიიღებდა. ის ასევე მტრულ სახელმწიფოებს სანქციებს არ დაუწესებდა.

ინიციატივის მხარდაჭერა შეშფოთებას იწვევდა, რადგან შვეიცარიას რუსეთის წინააღმდეგ სანქციების დაწესებაში ფაქტობრივად ხელს შეუშლიდა. გამონაკლისი გაეროს უშიშროების საბჭოს მიერ დამტკიცებული სანქციები იქნებოდა, თუმცა მოსკოვს იქ ვეტოს უფლება აქვს.

რუსეთმა ღიად დაუჭირა მხარი ინიციატივას, რომელიც მემარჯვენე ორგანიზაციამ „პრო შვეიცარიამ“ (Pro Switzerland) წარადგინა. ორგანიზაციის მტკიცებით, შვეიცარიის ნეიტრალიტეტი ყოველთვის უნდა მოქმედებდეს და „ცალკეული შემთხვევების მიხედვით ან საგანგებოდ არ უნდა იცვლებოდეს“.

შვეიცარია ძირითადად იმეორებს ევროკავშირის მიერ მოსკოვის წინააღმდეგ დაწესებულ სანქციებს. ქვეყანამ სანქციების სია აგვისტოს შუა რიცხვებში, ევროკავშირის სანქციების მე-20 პაკეტის შემდეგ გააფართოვა.

შვეიცარიის მთავრობამ და პარლამენტმა ამომრჩევლებს წინადადების უარყოფა ურჩიეს. ფედერალურმა მრჩეველმა იგნაციო კასისმა, რომელიც ქვეყნის საგარეო საქმეთა უწყებას ხელმძღვანელობს, განაცხადა, რომ ნეიტრალიტეტის მოქმედმა რეჟიმმა „თავისი ეფექტიანობა დაამტკიცა“.

შვეიცარიელი ამომრჩევლები ნეიტრალიტეტთან დაკავშირებულ კიდევ ერთ საკითხზე წელს მოგვიანებით იმსჯელებენ. ნოემბერში მათ უნდა გადაწყვიტონ, კვლავ შეესაბამება თუ არა შვეიცარიის იარაღის ექსპორტის წესები მიზანს. ალტერნატივის მიხედვით, ქვეყანას უმეტესად დასავლური 25 ქვეყნისგან შემდგარ განსაზღვრულ ჯგუფში იარაღის ექსპორტი მიმდინარე კონფლიქტში მათი მონაწილეობის შემთხვევაშიც შეეძლება.

ამ ცვლილების დამტკიცება შვეიცარიის კავშირებს დასავლეთის ქვეყნებთან გაამყარებს და შესაძლოა, ქვეყნის თავდაცვის მრეწველობის საექსპორტო შემოსავალი გაზარდოს.