Star Catcher კოსმოსში ლაზერით ენერგიის გადაცემას გამოცდის

ამ კვირაში გასაშვებ თანამგზავრს Protostar ეწოდება. ის იმ თანამგზავრების მცირე ვერსიაა, რომელთა განთავსებასაც Star Catcher საბოლოოდ გეგმავს. რაშის განცხადებით, ისინი „ათწლეულის ბოლომდე ორბიტაზე კომერციული მნიშვნელობის ენერგომომარაგების მომსახურებას“ უზრუნველყოფენ. ეს პირველი შემთხვევა იქნება, როდესაც სრული სისტემა კოსმოსში ერთად ამოქმედდება. კომპანია თვალთვალის ტექნოლოგიით ენერგიას იმ პატარა კუბურ თანამგზავრს გადასცემს, რომელიც ამავე დროს გაეშვება და Protostar-ს ფიზიკურად არ დაუკავშირდება.

რაშმა თქვა: „ამ ჩვენების ფარგლებში შევამოწმებთ, რამდენ ენერგიას იღებს კუბური თანამგზავრი Protostar-ისგან დაშორებისას და შედეგებს ჩვენს მოდელებს შევადარებთ“.

კომპანიამ კოსმოსში უკვე გამოსცადა ტექნოლოგია, რომლითაც ენერგიის მიმღებ თანამგზავრებს დააკვირდება. გასულ წელს მან ხმელეთზე ენერგიის სხივით გადაცემის რეკორდიც დაამყარა და აშშ-ის თავდაცვის პერსპექტიული კვლევითი პროექტების სააგენტოს (DARPA) შედეგს გადააჭარბა.

ამ ცდისას ჩვეულებრივ მზის პანელებს ერთ კილოვატზე მეტი სიმძლავრე მიეწოდა, რაც მიკროტალღური ღუმლის ასამუშავებლად საკმარისია. შესაბამისად, სატელეკომუნიკაციო თანამგზავრებისა და მით უმეტეს, კოსმოსური მონაცემთა ცენტრების მომარაგებამდე ჯერ კიდევ დიდი გზაა გასავლელი. თუმცა რაშმა განაცხადა, რომ ხმელეთზე კონცეფციის წარმატებული გამოცდა კომპანიას ორბიტაზე მუშაობის შესამოწმებლად მზადყოფნის რწმენას აძლევს. მისი თქმით, Star Catcher ჯერ კიდევ „ხოხვის“ ეტაპზეა, თუმცა სიარულისა და შემდეგ სირბილისკენ მიემართება.

ეს კოსმოსში ლაზერების პირველი გამოცდა არ იქნება. აშშ-ის საზღვაო კვლევითმა ლაბორატორიამ (Naval Research Laboratory) 2023 წელს ექსპერიმენტი დაასრულა, რომლის დროსაც კოსმოსური ლაზერი 100 დღის განმავლობაში ენერგიას გამოიმუშავებდა. თუმცა სისტემა ერთი მოწყობილობისგან შედგებოდა და სხივი ხუთ ფუტზე ნაკლებ მანძილს გადიოდა. თუ Star Catcher ხოხვას სწავლობს, ის ექსპერიმენტი მუცელზე წოლის ვარჯიშს ჰგავდა. იმ ლაზერის ეფექტიანობა მხოლოდ 11% იყო. ფათაჰის თქმით, ეს პრობლემა უნდა გადაიჭრას. მან ასევე აღნიშნა, რომ კოსმოსური ლაზერების ეკონომიკურად სიცოცხლისუნარიანობისთვის სხვა საკითხებიც დასამუშავებელია. მათ შორისაა თვალთვალის სისტემები, სითბოს მართვა და ტექნიკის ცივ კოსმოსურ ვაკუუმში წლების განმავლობაში მუშაობა.

მკვლევრებმა კოსმოსური მზის ენერგიის სხვა ფორმებიც შეისწავლეს. მათ შორისაა კალიფორნიის ტექნოლოგიური ინსტიტუტის (Caltech) მეცნიერების წარმატებული ცდები, რომლებშიც მზის ენერგია მიკროტალღებით დედამიწაზე გადასცეს. ამ მეთოდით მეტი ენერგიის გადაცემაა შესაძლებელი, თუმცა მის მისაღებად უზარმაზარი მიმღებია საჭირო. ლაზერს კი გაცილებით მცირე სამიზნისთვის ენერგიის მიწოდება შეუძლია.

Star Catcher-ის თანამგზავრებზე საუბრისას რაშმა თქვა: „კოსმოსში ინფრასტრუქტურის ზრდასთან ერთად, იქ უფრო დიდი და მეტი შესაძლებლობის მქონე ინდუსტრიის განთავსება ეკონომიკურად უფრო ხელსაყრელი გახდება. მიმაჩნია, რომ ჩვენი სისტემა კოსმოსური სექტორისთვის ისეთივე გარდამტეხია, როგორიც მრავალჯერადი გამოყენების გამშვები მოწყობილობები“.

თემებიჰანიე ფათაჰიენდრიუ რაშიStar CatcherGoogleSpaceXNASAმაქს პლანკის სინათლის მეცნიერების ინსტიტუტიაშშ-ის კოსმოსური ძალებიDARPAProtostar

გამოქვეყნდა 29 სექტემბერი, 2026