ტრამპის ფარმაცევტული გეგმა ევროპაში ფასებსა და შეფერხებებს ზრდის

ტრამპის ინიციატივას „ყველაზე ხელშემწყობი ერის“ პოლიტიკა ეწოდება. მისი მიზანია, აშშ მსოფლიოში ყველაზე ძვირი წამლების მქონე ქვეყანა აღარ იყოს. გეგმის მიხედვით, Medicare, სახელმწიფო დაზღვევა, რომელიც 65 წელზე უფროს 68 მილიონ ამერიკელს მოიცავს, თითოეულ წამალში გადახდილ ფასს შერჩეულ განვითარებულ ქვეყნებში მოქმედ ფასებს შეადარებს. მათ შორის ესპანეთიცაა. კვლევის თანახმად, როცა Medicare-ის ფასი შესადარებელ ქვეყნებში არსებულზე მაღალია, ფარმაცევტულმა კომპანიებმა სხვაობა აშშ-ის მთავრობას დამატებითი ანაზღაურების სახით უნდა დაუბრუნონ.

ვაშინგტონის შესაძლო დანაზოგი უზარმაზარია. მკვლევრებმა 195 დაპატენტებული წამალი შეისწავლეს, რომლებზეც Medicare GLOBE-ის, საავადმყოფოს წამლების, და GUARD-ის, აფთიაქებში გასაყიდი წამლების, შესყიდვის სისტემებში წელიწადში თითქმის 76 000 მილიონ ევროს ხარჯავს. მათი დასკვნით, საწყის ეტაპზე ხარჯი 16%-დან 18%-მდე შემცირდება, ხუთ წელიწადში კი დანაზოგი შესაძლოა სამჯერ გაიზარდოს. ავტორების ცნობით, Medicare ფასების დასადგენად ყველაზე ხშირად სამხრეთ კორეას, ნორვეგიასა და ავსტრალიას იყენებს.

პრობლემა ისაა, რომ შესწავლილი ოთხი წამლიდან სამ შემთხვევაში კომპანიებს Medicare-ისთვის გაცილებით მეტი თანხის დაბრუნება მოუწევთ, ვიდრე შერჩეულ ქვეყანაში ამ წამლის წლიური გაყიდვიდან იღებენ. სხვაობა დაახლოებით 3,8-ჯერ მეტია. შესაბამისად, ამ ქვეყნებში დაბალი ფასების შენარჩუნებით მწარმოებლები Medicare-ისგან უფრო მეტ შემოსავალს დაკარგავენ, ვიდრე იქ გაყიდვით მიიღებენ. ეს მათ ფასების გაზრდის ან სხვა ბაზრებზე წამლების გაყიდვაზე უარის თქმის ძლიერ სტიმულს უქმნის.

ციურიხის უნივერსიტეტის მკვლევარმა და კვლევის ერთ-ერთმა ავტორმა კერსტინ ნოელე ვოკინგერმა განაცხადა: „აშშ-ის პოლიტიკამ შესაძლოა მსოფლიო მასშტაბით წამლებზე წვდომა შეცვალოს. პოლიტიკის შემქმნელებმა უნდა უზრუნველყონ, რომ მნიშვნელოვანი წამლების ხელმისაწვდომობა ამის გამო არ დაგვიანდეს“.

კვლევის ერთ-ერთი შეზღუდვა მთავრობებსა და კომპანიებს შორის კონტრაქტების გაუმჭვირვალობაა, რის გამოც მრავალი წამლის რეალური ფასის გამოთვლა შეფასებას დაეყრდნო. ამის მიუხედავად, ექსპერტები ნაშრომს მნიშვნელოვნად მიიჩნევენ, რადგან მან ტრამპის პოლიტიკის გლობალურ ფარმაცევტულ ბაზარზე გავლენის მასშტაბი პირველად გამოთვალა.

ბარსელონის პომპეუ ფაბრას უნივერსიტეტის მართვის სკოლის (UPF Barcelona School of Management) ეკონომისტმა ხაუმე პუჩ ჟუნოიმ აღნიშნა, რომ კვლევა მისი წიგნის ერთ-ერთ თეზისს ადასტურებს. მისი თქმით, როცა მცირე ბაზარზე დაბალი ფასი კომპანიას აშშ-ში გაცილებით მეტ ზარალს აყენებს, ახალი წამლების დაგვიანების, ფასების გაზრდისა და კონფიდენციალური ფასდაკლებების სტიმული ძლიერდება.

პუჩ ჟუნოიმ გააფრთხილა, რომ პოლიტიკამ შესაძლოა სხვა ქვეყნები დააზარალოს, Medicare-ს კი დიდი სარგებელი ვერ მოუტანოს. თუ აშშ უდიდეს ბაზრად დარჩება და თავდაპირველად მაღალ ფასებს დაადგენს, სხვა ქვეყნებშიც ფასები შეიძლება გაიზარდოს. შედეგად, Medicare-ის დანაზოგი მცირე იქნება. ექსპერტის თქმით, აშშ-ში ხარჯის შემცირება კომპანიებისა და შესადარებელი ქვეყნების ჯანდაცვის სისტემების რეაქციაზეა დამოკიდებული.