წვეულების ყალბი მოსაწვევები ძველ ნაცნობებს კვლავ აკავშირებს

ნიუ-იორკში მცხოვრებმა ჟურნალისტმა არ იცოდა, რომელ წვეულებაზე საუბრობდნენ. მას ასევე უკვირდა, რატომ სწერდნენ 15 წლის წინ შემთხვევით გაცნობილი ადამიანები. ტელეფონში მას Paperless Post-ის სახელით გაგზავნილ სავარაუდო მოსაწვევზე მეტი შეტყობინება დახვდა. ის 2 მაისს, საღამოს 7 საათზე, „განსაკუთრებულ კერძო ვახშამს“ ეხებოდა.

თუმცა უმანსკის მოსაწვევი არ გაუგზავნია და უახლოეს მომავალში წვეულების გამართვას არ აპირებდა.

აღმოჩნდა, რომ ის ელექტრონული ფოსტით თაღლითობის ერთ-ერთი პირველი მსხვერპლი გახდა. მოგვიანებით ეს სქემა უფრო გავრცელდა. უმანსკი არ ელოდა, რომ შემთხვევა მის სოციალურ ცხოვრებაზე დადებითად იმოქმედებდა.

აშშ-ის ფედერალურმა სავაჭრო კომისიამ მაისში მომხმარებლები გააფრთხილა. უწყებამ Evite-ისა და Paperless Post-ის მსგავსი ცნობილი მოსაწვევების პლატფორმების სახელით გაგზავნილ მოულოდნელ შეტყობინებებზე მეტი ცნობა მიიღო. ზოგი შეტყობინება ღონისძიების დეტალების სანახავად ელექტრონული ფოსტის მომხმარებლის სახელსა და პაროლს ითხოვდა. სხვები პასუხის დასადასტურებლად ტელეფონის ნომრისა და სპეციალური კოდის გაზიარებას მოითხოვდა.

უმანსკიმ არ იცოდა, ეს როგორ მოხდა, რადგან ელექტრონული ფოსტის დასაცავად ორფაქტორიან ავთენტიფიკაციას იყენებდა. მან Facebook-ზე, LinkedIn-სა და სხვა სოციალურ ქსელებში დაწერა, რომ წვეულებას არ მართავდა. რაც მთავარია, მან ხალხს სთხოვა, მის სახლში არ მისულიყვნენ.

ბოლო ორი ათწლეულის განმავლობაში გავრცელებული ფიშინგი ადამიანებისა და კომპანიებისთვის უსაფრთხოების ერთ-ერთ უდიდეს საფრთხედ რჩება. ელექტრონული ფოსტით თაღლითობა ახლა რთულ სოციალურ ინჟინერიას იყენებს. დამნაშავეები სამიზნეში გადაუდებლობის განცდას ან შიშს აღძრავენ. „მიზნობრივი ფიშინგისას“ ისინი ორი ადამიანის პირად ურთიერთობასაც იყენებენ. ხელოვნურმა ინტელექტმა ასეთი მოტყუების ამოცნობა კიდევ უფრო გაართულა.

თუმცა უმანსკის მსგავსი ყალბი მოსაწვევები ზოგჯერ გაუთვალისწინებელ შედეგს იწვევს. ადამიანები შეტყობინების ნამდვილობის გადასამოწმებლად ერთმანეთს უკავშირდებიან და მივიწყებულ ურთიერთობებს აღადგენენ.

უმანსკიმ თქვა: „შემთხვევის შემდეგ იმდენად გამაოცა ამან, რომ გავიფიქრე, იქნებ საბოლოო შედეგი დადებითია?“ ბოლო თვეებში ის რამდენიმე ძველ მეგობარსა და კოლეგას სადილზე ან ტექსტური შეტყობინებებით დაუკავშირდა. უმანსკი მეხიკოში მცხოვრებ ყოფილ თანამშრომელს Zoom-ით ერთი საათის განმავლობაში ესაუბრა. მათ ათ წელზე მეტი ხნის განმავლობაში არ ელაპარაკათ. ერთ იდეას მხოლოდ დაახლოებით 10 წუთი დაუთმეს, დანარჩენ დროს კი თავიანთ ცხოვრებაზე საუბრობდნენ.

სამეცნიერო ჟურნალ Communications Psychology-ში 2024 წელს გამოქვეყნებულმა კვლევამ სოციალური კავშირებისგან განდგომა შეისწავლა. კვლევაში აშშ-ში, გაერთიანებულ სამეფოსა და კანადაში მცხოვრები 2 400 ზრდასრული მონაწილეობდა. ადამიანები ძველ მეგობრებს ზოგჯერ არ უკავშირდებიან, რადგან პასუხის სურვილში ეჭვი ეპარებათ ან უხერხული საუბრის ეშინიათ. კვლევის თანახმად, ჩრდილოეთ ამერიკაში შრომასა და პროდუქტიულობას მინიჭებული მაღალი პრიორიტეტი ადამიანებს სოციალური კავშირებისა და მათთვის განკუთვნილი დროის შემცირებისკენ უბიძგებს. ამას მშობლად გახდომა და ახალ ქალაქში გადასვლაც ემატება.