პოლონეთის სასაზღვრო ქალაქებში ჩაირთო საჰაერო განგაშის სირენები და მოსახლეობას ევაკუაციისთვის ამზადებენ.
წყარო: El País. ქართული თარგმანი: შიკრიკი.
La guerra en Ucrania salpica al este de Polonia con el eco de explosiones, alarmas antiaéreas y evacuaciones

ტექსტი ავტომატურად ითარგმნა. წყარო: El País.
პოლონეთის სოფელ დოროჰუსკ-ოსადაში ბარბარას ფანჯრიდან უკრაინა ჩანს, რომელიც სახლიდან კილომეტრ-ნახევარზე ნაკლებ მანძილზეა. 66 წლის პენსიონერ ქალს დაბომბვების ხმაც ესმის. ბოლო დროს აფეთქებები უფრო გახშირებული ეჩვენება და ხმასაც უფრო ახლოს გრძნობს. სახლი, მინები და სინათლეც კი ზანზარებს. შიშის გამო, რომ რუსეთის დარტყმები პოლონეთის ტერიტორიასაც მისწვდება, განსაკუთრებით პოდკარპაცკისა და ლუბელსკის სასაზღვრო რეგიონებში, ხელისუფლებამ კვლავ ჩართო საჰაერო განგაშის სირენები, რომლებიც მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ დადუმებული იყო. სუპერმარკეტში შესვლამდე ბარბარა ამბობს: „ვერ ვიტყვი, რომ არ მეშინია, მაგრამ მირჩევნია, ამაზე ბევრი არ ვიფიქრო“. მას გვარი არ დაუსახელებია.
ბოლო რამდენიმე თვეა, პოლონეთის კონსერვატორი პრემიერ-მინისტრი დონალდ ტუსკი აფრთხილებს, რომ მოსკოვმა შესაძლოა უკრაინის საზღვრებზე დარტყმები გააძლიეროს და მოკავშირეები დააშინოს. მისი თქმით, რუსეთმა შესაძლოა საზღვრები შეცდომის მოჩვენებითი საბაბითაც გადაკვეთოს. მსგავსი შემთხვევები უკვე რამდენჯერმე მოხდა. ერთ-ერთი ბოლო შემთხვევა გასული წლის ივლისში იყო, როცა რაკეტა ტარნავა-კოლონიაში, საზღვრიდან 92 კილომეტრში ჩამოვარდა. თუმცა ტუსკი შიშობს, რომ მოსკოვი უფრო შორს წავა. დოროჰუსკ-ოსადაში ზოგიერთი მცხოვრები უდარდელია, მაგრამ 26 წლის მარეკ ტოლისისთვის ვითარება „საკმაოდ სტრესულია“. ტოლისი ამბობს: „ომის გვერდით ვართ და 100%-ით დაცულები არ ვართ. მინდა, მთავრობასა და ნატოს ვენდობოდე, მაგრამ ამაში თავს ვერ დავდებ“.
რამდენიმე მცხოვრების თქმით, საზღვრის მეორე მხარეს ბოლო აფეთქება 23 ოქტომბერს გაიგეს. 1 000-ზე ნაკლები მცხოვრების სოფელში, ვარშავიდან 270 კილომეტრში, უკრაინაში კარგად ნაცნობ საჰაერო განგაშის სირენებს პოლონეთის სახელმწიფო უსაფრთხოების ცენტრის (RCB) მიერ გაგზავნილი SMS-ებიც ემატება. ხშირად ისმის გამანადგურებელი თვითმფრინავების ხმაურიც, როცა რუსეთის მიერ უკრაინის დასავლეთზე მიტანილი იერიშების დროს არმიის ოპერაციების სარდლობა აეროპორტებს კეტავს და ავიაციას ააქტიურებს.
ტოლისმა თავშესაფრების მოსაძებნად ოფიციალური აპლიკაცია ჩამოტვირთა, მაგრამ მის მახლობლად მითითებული ადგილი, ხშირად მიწისქვეშა ავტოსადგომი ან სარდაფი, ნდობას არ აღუძრავს. ოქტომბრის ბოლოს ერთ ბნელ საღამოს, ველოსიპედთან მდგარმა, ტოლისმა თქვა: „საფრთხის შემთხვევაში არ ვიცი, რა უნდა გავაკეთო“.
დოროჰუსკის სასაზღვრო გამშვები პუნქტით უკრაინაში მხოლოდ მატარებლები, ავტობუსები და სატვირთო მანქანები გადადიან. სატვირთო მანქანები რიგში დგანან რეგიონული გზის გვერდზე. რიგი ხშირად იწელება და მოძრაობაც უფრო ნელდება. 13 სექტემბერს, საზღვართან ახლოს რუსული დრონის ჩამოვარდნის შემდეგ, ობიექტებზე უსაფრთხოების ზომები გააძლიერეს. ამის შესახებ პოლონეთის სასაზღვრო დაცვის სამსახურის მაიორმა და წარმომადგენელმა, დარიუშ სენიცკიმ, უკრაინიდან დაახლოებით 20 კილომეტრში მდებარე ჩელმის რეგიონულ შტაბში ისაუბრა. სენიცკის თქმით, „სირენების ჩართვისას პროცედურებს ვაჩერებთ, ვცდილობთ, გამშვები პუნქტები დავცალოთ და მგზავრები, მოხელეები და თანამშრომლები უსაფრთხოდ მიჩნეულ ადგილებში გადავიყვანოთ“.
ამავე გამოცემის სხვა ამბები.

La misión naval de la UE aborda en el Mediterráneo un petrolero sospechoso de formar parte de la flota fantasma de Rusia
სასაზღვრო დაცვის სამსახურმა მიიღო ჯავშანჟილეტები, ჩაფხუტები და იარაღის ტარების ნებართვა, რადგან დივერსიის საფრთხე გაიზარდა. სამსახურს ასევე გადასცეს „ჰესკოს“ ტიპის მოდულური გამაგრებები, მიწით სავსე კონსტრუქციები, რომლებსაც სამხედრო დაცვითი ნაგებობების დროებით მოსაწყობად იყენებენ. სენიცკი პროტოკოლის ამოქმედების სიხშირის სტატისტიკას არ ასახელებს, რადგან ის სექტემბერში დაინერგა და ამისთვის ჯერ ადრეა. მისი ვარაუდით, ზოგ კვირაში განგაში შესაძლოა 50 ან 60-ჯერ ამოქმედებულიყო, ზოგში კი 10-დან 15-ჯერ.
საზღვრისპირა დასახლებებში სირენებს უფრო დიდი ხანია იყენებენ, თუმცა ისინი კვლავ აბნევს მცხოვრებლებს. სირენებს უკრაინაზე თავდასხმით გამოწვეული საფრთხისას რთავენ და არა მაშინ, როცა პოლონეთს ესხმიან თავს. საზღვრის გამშვები პუნქტის 34 წლის სამოქალაქო მოხელე კშიშტოფი, რომელიც უსაფრთხოების გამო მხოლოდ სახელს ასახელებს, ამბობს, რომ ზოგჯერ სირენები მეზობელ ქვეყანაში აფეთქებების შემდეგ ჩაირთო. კშიშტოფის თქმით, „ზოგჯერ უკრაინულ მხარეს ესმით, პოლონურ მხარეს კი არა. პირიქითაც ხდება. მაშინ უკრაინელი კოლეგები გვეკითხებიან, ხომ არ გვაქვს ისეთი ინფორმაცია, რომელიც მათ არ იციან“. მან ეს დოროჰუსკ-ოსადას მთავარ ქუჩაზე, ერთსართულიანი და ორფერდასახურავიანი სახლების ფონზე, თქვა.
სამედიცინო ამბულატორიის რეგისტრატორი, 28 წლის სარა, ისევე როგორც სხვა მცხოვრებლები, გვარის დასახელებაზე უარს ამბობს. მისი აზრით, ამ მხარეში უფროსი ასაკის ადამიანებს შესაძლოა ვითარება ახალგაზრდებზე მძიმედ აწვებოდეთ. თუმცა პაციენტებში პანიკასა და შფოთვას ვერ ხედავს. სარას თქმით, „თეორიულად, როცა სირენები ისმის, უსაფრთხო ადგილას უნდა წავიდეთ, მაგრამ ხალხმა კარგად არ იცის, სად არის ასეთი ადგილები. ჩვენ კი ამბულატორიაში მუშაობას ვაგრძელებთ“.
ადგილობრივმა და ცენტრალურმა ხელისუფლებამ, მათ შორის სახელმწიფო უსაფრთხოების ცენტრმა, მოამზადა ბროშურები და აპლიკაციები. ისინი განმარტავს, როგორ უნდა ამოიცნონ სირენების სხვადასხვა ხმა, სად შეაფარონ თავი და რა გააკეთონ საჰაერო თავდასხმის ან ევაკუაციის შემთხვევაში. ჩელმში, კაზიმეჟ ანდჟეი იავორსკის სახელობის საშუალო სკოლაში, მასწავლებლებმა და მოსწავლეებმა ინსტრუქტაჟი გაიარეს და ევაკუაციის რამდენიმე წვრთნაში მიიღეს მონაწილეობა. დირექტორი მარტა მაზურეკი თავის კაბინეტში ამბობს, რომ უსაფრთხოება დიდი ხანია კლასის დამრიგებლის საათების მთავარი თემაა.
17 სექტემბერს, 12:15 საათზე, სკოლის ზარი სამი წუთის განმავლობაში რეკავდა. ეს ნიშანი იყო, რომ 544 მოსწავლე და 64 თანამშრომელი სკოლის სამ თავშესაფარში, ორ სარდაფსა და სპორტულ დარბაზში, დაუყოვნებლივ გადასულიყვნენ. მაზურეკის თქმით, „ყველაფერი კარგად, პანიკის გარეშე ჩაიარა, მაგრამ ის ფაქტი, რომ პროცესი ასე მოწესრიგებულად წარიმართა, ჩემთვის მოსწავლეების შეშფოთებაზე მიანიშნებს“. მოსწავლეები ერთი საათის განმავლობაში თავშესაფარში იმყოფებოდნენ და აპლიკაცია straznik.eu-ს აკვირდებოდნენ, რომელიც რაკეტებსა და დრონებს ადგენს. დირექტორის თქმით, „ვიცით, რომ ომი მეორე მხარესაა, მაგრამ ვემზადებით და დასაწყისის შიში აღარ გვაქვს. ცხოვრება ჩვეულებრივ გრძელდება“.
ჩელმის მერის, იაკუბ ბანაშეკის თქმით, „ჩელმი ქვეყნის მეორე ქალაქი იყო, შვინიდიკის შემდეგ, ლუბლინთან, სადაც 1945 წლის შემდეგ პირველად კვლავ გაისმა საჰაერო განგაშის სირენები“. ადგილობრივი ხელისუფლება ვალდებულია, მთავრობის პროტოკოლების შესაბამისად ჩართოს ისინი. მერის გუნდის ინფორმაციით, შარშან სირენები ერთხელ ჩაირთო, წელს კი ოთხჯერ. თუმცა მერს ისეთი შთაბეჭდილება აქვს, რომ განგაში ცხრა ან ათჯერ იყო.
ბანაშეკის თქმით, „უკრაინის ომს სამხედრო სფეროში კი არა, ეკონომიკურ და სოციალურ ცხოვრებაში ვგრძნობთ“. მერი წუხს: „საზღვრის გასწვრივ მდებარე ქალაქები დანარჩენი ქვეყნისთვის პრობლემურ ადგილებად ვიქეცით“. მისი თქმით, მოსახლეობა, ინვესტორები და სამუშაო ადგილები იკლებს. უმუშევრობა 11%-დან 13%-მდე მერყეობს, მაშინ როცა ქვეყნის საშუალო მაჩვენებელი 5,8%-ია. პოლიტიკოსის თქმით, „ხალხი სულ უფრო მეტად იმედგაცრუებულია“.
მერის თქმით, ამას SMS-განგაშების სიჭარბეც ემატება. შეტყობინებებს აგზავნიან, როცა ხელისუფლებას უკრაინაში რუსეთის თავდასხმების შესახებ შეატყობინებენ, როცა ისინი პოლონეთის საზღვარს უახლოვდება და როცა საფრთხე უშუალოა და მოქალაქეებმა უსაფრთხო ადგილი უნდა მოძებნონ. შეტყობინებას მაშინაც აგზავნიან, როცა ხელისუფლება საფრთხის დასრულებულად მიჩნევის შესახებ ატყობინებს. სახელმწიფო უსაფრთხოების ცენტრის დირექტორმა ზბიგნევ მუშინსკიმ თქვა, რომ ბოლო ორი თვის განმავლობაში 60-ზე მეტი საგანგაშო შეტყობინება გაგზავნეს, მათ შორის გაუქმების შესახებ შესაბამისი შეტყობინებებიც.
მერი ბანაშეკი ტუსკის მთავრობის კომუნიკაციას აკრიტიკებს. მისი აზრით, „როცა მოქალაქეებს ასე ხშირად ვაფრთხილებთ, მათ ვტვირთავთ და შფოთვას ვუმძაფრებთ“. მან კაბინეტში, საკონფერენციო მაგიდასთან, დასძინა: „მაგრამ ხალხი გაფრთხილებების იგნორირებასაც იწყებს და მათზე რეაგირებას წყვეტს. თუ რამე მოხდება, ეს საშიშია. ჩვენ, პოლიტიკოსებმა, ყოველი სიტყვა უნდა გავზომოთ და ეს ვითარება პოლიტიკური მიზნებისთვის არ უნდა გამოვიყენოთ“.
მერის თქმით, „საფრთხე მაღალია, მაგრამ არ გაზრდილა“. სახელმწიფო უსაფრთხოების ცენტრის დირექტორი უსაფრთხოების ვითარებას არ აფასებს, თუმცა ადასტურებს, რომ ქვეყანაში სამხედრო განგაშის დონე „ბრავოა“, ოთხსაფეხურიანი სისტემის მეორე ყველაზე დაბალი დონე. უკრაინაში ომის დაწყების შემდეგ დონე არ შეცვლილა. ერთი წლის წინ, რკინიგზის ლიანდაგზე რუსეთისთვის მიწერილი დივერსიის შემდეგ, დონე მხოლოდ რამდენიმე სარკინიგზო ინფრასტრუქტურულ ობიექტზე აამაღლეს, „ჩარლიმდე“.
სახელმწიფო უსაფრთხოების ცენტრის დირექტორი აცნობიერებს განგაშის შესახებ კრიტიკას, მაგრამ ამბობს, რომ შეტყობინებებს გააგზავნიან ყოველთვის, როცა მიიჩნევენ, რომ ადამიანების სიცოცხლეს საფრთხე ემუქრება. მუშინსკიმ ვარშავაში, ცენტრის შტაბბინაში, თქვა: „ძალიან რთულია ასეთი ვითარების შეფასება. გავაგზავნო ეს შეტყობინება თუ არა? წარმოიდგინეთ, ბოლოს ვინმე დაშავდა და შეტყობინება არ გაგვიგზავნია“. მან დასძინა: „ზოგჯერ ჯობს, მეტი ინფორმაცია მივაწოდოთ, ვიდრე არ გავაკეთოთ ეს და მძიმე რამ მოხდეს“.
მოსახლეობის გაფრთხილებასა და განგაშით გადატვირთვას შორის, ასევე ყურადღების მიპყრობასა და პანიკის დათესვას შორის, წონასწორობის დაცვა რთულია. თუმცა მერის მსგავსად, ულტრაკონსერვატიული ოპოზიციაც ტუსკის განცხადებებში პოლიტიზებას ხედავს. უსაფრთხოების ანალიტიკოსი და ნატოს ყოფილი მოხელე რობერტ პშჩელი „გარკვეულ პოლიტიკურ თამაშს“ ხედავს, მაგრამ აღიარებს, რომ ვითარება „მარტივი არ არის“, რადგან რუსეთის ესკალაცია და ჰიბრიდული თავდასხმების რისკი რეალურია. ალიანსის ყოფილი წარმომადგენელი ამბობს, რომ პოლიტიკოსებს „ზოგჯერ ჰგონიათ, თითქოს თავის დასაცავად უფრო დრამატულად საუბარი სჯობს, მაგრამ გრძელვადიან პერსპექტივაში ეს არ მუშაობს“. პშჩელი აღნიშნავს: „ხალხი გაფრთხილებების იგნორირებას იწყებს და, ამასთანავე, მათი საქმე კასანდრას როლის შესრულება არ არის“.
პშჩელის აზრით, მოქალაქეებს თანმიმდევრული და სრულყოფილი კომუნიკაცია სურთ და უნდათ, რომ მათ ზრდასრულებივით მოექცნენ. მან მაგალითად მოიყვანა: „საზოგადოებრივი თანამდებობის პირებისგან კონკრეტულ საკითხებზე ფოკუსირებას ელიან: ბუნკერების აშენებას აპირებთ?“ სწორედ ამას ითხოვენ დოროჰუსკ-ოსადაში მცხოვრები მარეკ ტოლისი და ჩელმის მერი: ნაკლები ხმაური და მეტი თავშესაფარი, იმ საფრთხისგან დასაცავად, რომელიც საზღვრის მეორე მხრიდან აღწევს.
თემებიბარბარადარიუშ სენიცკიდონალდ ტუსკიზბიგნევ მუშინსკიიაკუბ ბანაშეკიმარეკ ტოლისიმარტა მაზურეკირობერტ პშჩელინატოსახელმწიფო უსაფრთხოების ცენტრი
შეადარე თარგმანი გამოცემის ორიგინალურ ტექსტს.
გამოქვეყნდა 15 ნოემბერი, 2026

El meteórico vuelo de Rafa Jódar, un debutante extraordinario: “Todavía no lo he asimilado”

Filipinas gana la primera edición de Eurovisión Asia
სხვა ამბები ამ განყოფილებიდან.

Zelensky urges US and Musk to lift Starlink restrictions and be on 'right side of history'

Australia and Philippines sign new defence pact amid South China Sea tensions
Ukraine schießt großes russisches Industriegebiet in Brand
კომენტარი (0)
გაგვიზიარე შენი აზრი.
კომენტარები ავტომატურად მოწმდება.
აზრის გასაზიარებლად შექმენი ანგარიში ან შედი.
კომენტარები ჯერ არ არის. დაწერე პირველი.