WMO: წყლის მარაგები მთელ მსოფლიოში მცირდება

მსოფლიო მეტეოროლოგიური ორგანიზაცია (WMO) აფრთხილებს, რომ მყინვარები დნება, მდინარეებში წყალი მცირდება და წყლის მარაგები წლებია იკლებს. შედეგად, გვალვიანი წლებისთვის განკუთვნილი დამცავი მარაგიც ქრება, რასაც მოსახლეობისა და ეკონომიკისთვის შედეგები მოჰყვება.

გაეროს მსოფლიო მეტეოროლოგიური ორგანიზაციის უახლესი ანგარიშის თანახმად, ბოლო წლებში წყლის რესურსები მთელ მსოფლიოში შემცირდა. ჟენევაში მდებარე ორგანიზაცია წერს, რომ მდინარეთა ჩამონადენი შემცირდა, მყინვარები დაპატარავდა და მსოფლიოს ბევრ რეგიონში მიწისქვეშა წყლების დონე დაეცა.

ანგარიშის თანახმად, 2025 წელს მიწისქვეშა წყლების დონის მხრივ ცენტრალური და აღმოსავლეთი ევროპა განსაკუთრებით დაზარალდა. 2014-2024 წლების პერიოდთან შედარებით, დეფიციტი იქ უფრო დიდი იყო, ვიდრე სხვაგან. ჩრდილოეთ ევროპის უმეტეს ნაწილში კი მიწისქვეშა წყლების დონე გრძელვადიან მაჩვენებელს აღემატებოდა.

WMO-ს ჰიდროლოგიისა და კრიოსფეროს განყოფილების დირექტორმა უეინ ჯენკინსონმა მიზეზებად ადამიანის საქმიანობით გამოწვეული კლიმატის ცვლილება, მსოფლიოს მზარდი მოსახლეობის წყლის მოთხოვნილების მატება და ბუნებრივი რყევები დაასახელა. გაეროს ანგარიშში მკვლევრები აფრთხილებენ, რომ წყლის ციკლი უფრო არარეგულარული და არაპროგნოზირებადი გახდა, რაც ადამიანებსა და ეროვნულ ეკონომიკებზე აისახება.

ანგარიშის თანახმად, წყლის მარაგები უკვე ათ წელზე მეტია განუწყვეტლივ მცირდება. ეს მარაგები მიწისქვეშა წყლებსა და ტბების, მყინვარების, ნიადაგის, მცენარეულობის, თოვლისა და ყინულის წყალს მოიცავს. WMO-ს ხელმძღვანელმა სელესტე საულომ განაცხადა, რომ ეს მარაგები დანაზოგის ანგარიშს ჰგავს, რომლითაც ადრე, მაგალითად, გვალვის ერთი სეზონის კომპენსირება შეიძლებოდა. მან აღნიშნა: „მაგრამ ჩვენ ამ დანაზოგს ვხარჯავთ“. საულოს თქმით, ბალანსი „კვლავ დეფიციტისკენ იხრება და არა აღდგენისკენ“.

გასულ წელს დაკვირვების ქვეშ მყოფი ჭაბურღილების თითქმის ორ მესამედში წყლის მოცულობა გრძელვადიან საშუალო მაჩვენებელზე ნაკლები იყო. ანგარიშის თანახმად, 2025 წელს მდინარეთა ჩამონადენის მოცულობა მთელ მსოფლიოში ბოლო 35 წლის განმავლობაში ერთ-ერთ ყველაზე დაბალ ნიშნულზე დაეცა. 2025 წელი ყველაზე მცირე ჩამონადენის მქონე სამ წელს შორის მოხვდა.

ანგარიშისთვის WMO-მ 2025 წლის ბოლომდე ხუთწლიანი პერიოდის დაკვირვებები და გაზომვები შეისწავლა. გასული ხუთი წლის განმავლობაში რეგისტრირებული, წყალთან დაკავშირებული ექსტრემალური მოვლენების სულ მცირე ნახევარი აზიასა და აფრიკაში მოხდა. ანგარიშში რაინისა და დუნაის წყლის დაბალი დონე არ შესულა, რომელიც, სხვა შემთხვევებთან ერთად, 202 6 წლის ცხელ ზაფხულში დაფიქსირდა.

მიმდინარე და მომავალ წელს მდგომარეობის გაუარესების საფრთხეა. ბუნებრივი ამინდის მოვლენა ელ-ნინიო განსაკუთრებული სიძლიერით ახლოვდება. ის ქარისა და წყლის ცირკულაციაზე მოქმედებს და, რეგიონის მიხედვით, შესაძლოა განსაკუთრებით ძლიერი გვალვები ან მძიმე წყალდიდობები გამოიწვიოს.