მთავარ შინაარსზე გადასვლა

მოძებნე ამბავი, თემა ან წყარო

მოძებნე ამბები ქართულად.

შექმენი უფასო ანგარიშიშესვლა

არქივი

აირჩიე თარიღი და ნახე იმ დღის ამბები.

სექტემბერი 2026ამ თვეში 2619 ამბავია

სექტემბერი 2026

26 აქტიური დღე · 2619 ამბავი

დღიური აქტივობა

8 სექტემბერი, 2026-ის ამბები

66 ამბავი

ქვიშაქვის ფორმაცია მიწისქვეშა მილსადენებით გაზის შესანახად.

ნახშირბადის დაჭერა არსებობს, მასშტაბირება რთულია

Deutsche Welle

Carbon capture tech exists. Scaling it up is the hard part

მოკლე საკითხავი

დოიჩე ველე1 წუთის საკითხავი

ნახშირბადის დაჭერა არსებობს, მასშტაბირება რთულია

ქვიშაქვის ფორმაცია მიწისქვეშა მილსადენებით გაზის შესანახად.
ილუსტრაცია შექმნილია ხელოვნური ინტელექტით

მოკლე შინაარსი ავტომატურადაა მომზადებული.

წლების განმავლობაში საუბარი იყო ნახშირორჟანგის დაჭერასა და შენახვაზე, როგორც კლიმატის ცვლილების შესამცირებლად. გაეროს მეცნიერები ითვალისწინებენ 350-დან 1200 გიგატონამდე CO2-ის შენახვას საუკუნის განმავლობაში. მაგრამ ნახშირბადის დაჭერა და შენახვა მასშტაბირებას ძნელად ექვემდებარება.

CCS იჭერს CO2-ს წერტილოვანი წყაროებიდან და ინახავს მას გეოლოგიურად, რადგან ემისიების შემცირება აუცილებელია. ეს მიდგომა საჭიროა ატმოსფეროში არსებული მემკვიდრეობის გამო, თუმცა დებატები მიმდინარეობს მის ეფექტურობაზე. მთავრობებმა უნდა დააწესონ ნახშირბადის ფასი ან შესთავაზონ საგადასახადო კრედიტები, რათა ინვესტიციები გაიზარდოს. განახლებადი ენერგია უფრო იაფი და კომერციულად მომგებიანია.

ევროპაში Yara-ს პროექტი წელიწადში 800 000 ტონა CO2-ს დაიჭერს. ამჟამად 77 ქარხანა 64 მილიონ ტონას იჭერს, რაც 119-ჯერ უნდა გაიზარდოს 2050 წლისთვის. „ტექნოლოგიურად მზადაა“, განაცხადა სიუზან ჰოვორკამ ტეხასის უნივერსიტეტიდან.

სტატიის წაკითხვა
ნაწილობრივ დამწვარი სიგარეტი კვამლს უშვებს ცარიელ ოთახში.

თამბაქო ყოველწლიურად 1,6 მილიონზე მეტ სიკვდილს იწვევს

El País

El tabaco causa cada año más de 1,6 millones de muertes de fumadores pasivos

მოკლე საკითხავი

ელ პაისი1 წუთის საკითხავი

თამბაქო ყოველწლიურად 1,6 მილიონზე მეტ სიკვდილს იწვევს

ნაწილობრივ დამწვარი სიგარეტი კვამლს უშვებს ცარიელ ოთახში.
ილუსტრაცია შექმნილია ხელოვნური ინტელექტით

მოკლე შინაარსი ავტომატურადაა მომზადებული.

The Lancet Public Health-ში გამოქვეყნებული კვლევა აფასებს, რომ პასიური მოწევა 2023 წელს მსოფლიოში 1,6 მილიონი სიკვდილის მიზეზი გახდა. ამ კვამლის ზემოქმედებას 2 710 მილიონი ადამიანი განიცდიდა, მათ შორის 767 მილიონი 15 წლამდე ბავშვი. კანონებმა თამბაქო საზოგადოებრივი სივრცეებიდან გააძევა, მაგრამ პრობლემა სრულად არ გადაჭრა.

პასიური მწეველების წილი 1990 წლის 43,6%-დან 33,9%-მდე დაეცა, თუმცა მოსახლეობის ზრდის გამო აბსოლუტური რიცხვი 2 380 მილიონიდან 2 710 მილიონამდე გაიზარდა. ეს ზრდა განსაკუთრებით სუბსაჰარულ აფრიკაში და ჩრდილოეთ აფრიკასა და ახლო აღმოსავლეთში შეინიშნება. შედეგად 44,8 მილიონი ჯანმრთელი წელი დაიკარგა, რაც ბავშვებსა და არამწეველებს ყველაზე მეტად ეხება.

ლუიზა სორიო ფლორი აღნიშნავს, რომ ექსპოზიციის ქვეშ მყოფი მოსახლეობის წილი იკლებს, მაგრამ უფრო ნელა, ვიდრე იზრდება მოსახლეობა. მონიკა პერეს-რიოსი კი ამბობს, რომ თამბაქოს კვამლი კლავს და უსაფრთხო ექსპოზიციის ზღურბლი არ არსებობს.

სტატიის წაკითხვა
ბრანდენბურგის კარიბჭე ღრუბლიან ცის ქვეშ.

ათასობით ადამიანი გამოვიდა ქუჩებში გერმანიაში ულტრამარჯვენეების წინააღმდეგ

El País

Miles de personas salen a la calle en Alemania para plantar cara a la extrema derecha

მოკლე საკითხავი

ელ პაისი1 წუთის საკითხავი

ათასობით ადამიანი გამოვიდა ქუჩებში გერმანიაში ულტრამარჯვენეების წინააღმდეგ

ბრანდენბურგის კარიბჭე ღრუბლიან ცის ქვეშ.
ილუსტრაცია შექმნილია ხელოვნური ინტელექტით

მოკლე შინაარსი ავტომატურადაა მომზადებული.

ათასობით ადამიანი გამოვიდა ქუჩებზე გერმანიის რამდენიმე ქალაქში, როცა ულტრამარჯვენე პარტია ალტერნატივა გერმანიისთვის გაიმარჯვა არჩევნებში. ბერლინში ბრანდენბურგის კარიბჭესთან შეიკრიბა დაახლოებით თხუთმეტი ათასი ადამიანი ორგანიზატორების მონაცემებით, თუმცა პოლიციის შეფასებით ხუთი ათასზე მეტი მონაწილე იყო აქციაზე.

პროტესტი დაიწყო იმის გამო, რომ ხალხს შიში აქვს ულტრამარჯვენეების ზრდის გამო, რადგან ინდუსტრიული კრიზისი გრძელდება ყოფილ აღმოსავლეთ გერმანიაში. მარტინა კიუმერლეს თქმით AfD გაიზრდება კრიზისის ტემპით, თუმცა ყველაზე მეტად მტკივა მისი თაობის ადამიანების ხმის მიცემა პარტიისთვის. აქციაზე მოითხოვეს მერცის მთავრობის სოციალური შეკვეცების პოლიტიკის შეცვლა, რადგან ეს დემოკრატიას საფრთხეს უქმნის.

გამოკითხვის მიხედვით გერმანელების სამოცდაოთხი პროცენტი შეშფოთებულია AfD-ის გამარჯვებით, ხოლო ორმოცდახუთი პროცენტი მიიჩნევს, რომ ულრიხ ზიგმუნდი უნდა აირჩიონ საქსონია-ანჰალტის პრემიერ-მინისტრად. ლუიზა ნოიბაუერმა განაცხადა, რომ მთავრობამ უფრო მარჯვენა ენა მიიღო და სანიტარული კორდონი არ მუშაობს.

სტატიის წაკითხვა
სილიკონის ვაფლი და დნმ-ის მოდელი ბნელ ზედაპირზე.

ჩიპების დეფიციტი ანელებს ხელოვნური ინტელექტის კიბოს განკურნებას

BBC

AI cancer cures slowed by chip shortage, says UK's biggest tech boss

მოკლე საკითხავი

ბი-ბი-სი1 წუთის საკითხავი

ჩიპების დეფიციტი ანელებს ხელოვნური ინტელექტის კიბოს განკურნებას

სილიკონის ვაფლი და დნმ-ის მოდელი ბნელ ზედაპირზე.
ილუსტრაცია შექმნილია ხელოვნური ინტელექტით

მოკლე შინაარსი ავტომატურადაა მომზადებული.

რენე ჰაასმა, Arm Holdings-ის აღმასრულებელმა დირექტორმა, განაცხადა, რომ ხელოვნური ინტელექტი კიბოს განკურნებას იპოვის, რომელსაც ადამიანები ვერ მიაღწევენ. მან ასევე თქვა, რომ ხელოვნური ინტელექტი მომდევნო ხუთ წელიწადში ჰუმანოიდური რობოტების ფართო გავრცელებას გამოიწვევს, თუმცა ჩიპების დეფიციტი ანელებს მონაცემთა ცენტრების აშენებას.

ჰაასის თქმით, დნმ-ის მარკერის კიბოს გავლენის მოდელირება ზედმეტად რთული პრობლემაა დღევანდელი კომპიუტერებისთვის, თუმცა მომავალში უფრო დახვეწილი კომპიუტერები ამას გადაჭრიან და პაციენტებისთვის რეალურ სარგებელს მოუტანს.

ჰაასმა თქვა: „ხელოვნური ინტელექტი იპოვის კიბოს განკურნებას, რომელსაც დღეს თქვენ და მე, სხვა ადამიანები ვერ მიაღწევთ ჩვენს სიცოცხლეში“. Arm-ის ჩიპები უკვე იყენებენ ასობით მილიარდ ტელეფონში და გაჯეტში მთელ მსოფლიოში, თუმცა მიწოდებით შეზღუდულ გარემოში მეტი ქარხანაა საჭირო.

სტატიის წაკითხვა
პესტიციდის შესხურების ბოთლი მწვანე მოსავლის გვერდით მინდორში.

წელიწადში 400 მილიონზე მეტი პესტიციდით მოწამვლა

Anadolu Ajansı

Over 400M acute pesticide poisonings occur worldwide each year: Study

მოკლე საკითხავი

ანადოლუ1 წუთის საკითხავი

წელიწადში 400 მილიონზე მეტი პესტიციდით მოწამვლა

პესტიციდის შესხურების ბოთლი მწვანე მოსავლის გვერდით მინდორში.
ილუსტრაცია შექმნილია ხელოვნური ინტელექტით

მოკლე შინაარსი ავტომატურადაა მომზადებული.

მსოფლიოში ყოველწლიურად 402 მილიონიდან 433 მილიონამდე უნებლიე მწვავე პესტიციდით მოწამვლის შემთხვევა ხდება, რომელთაგან დაახლოებით 11 000 ფატალურია. კვლევა გამოქვეყნდა 2 სექტემბერს ჟურნალში Frontiers in Public Health. მისი თანახმად, მსოფლიოს ფერმერთა მოსახლეობის დაახლოებით 46 პროცენტი ყოველწლიურად პესტიციდით მოწამვლას განიცდის.

მკვლევარებმა მაჩვენებელი დაადგინეს გლობალური ფერმერთა მოსახლეობის საფუძველზე, რომელიც დაახლოებით 934 მილიონ ადამიანს შეადგენს. არაფატალური შემთხვევების ყველაზე დიდი რაოდენობა სამხრეთ აზიაში დაფიქსირდა, შემდეგ სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიასა და აღმოსავლეთ აფრიკაში. კვლევამ განაახლა წინა სისტემური მიმოხილვა 2006-2023 წლებში გამოქვეყნებული სამეცნიერო ლიტერატურის შესწავლით და ჯანმო-ს სიკვდილიანობის მონაცემთა ბაზის მონაცემებით. მკვლევარები აფრთხილებენ, რომ არაფატალური მოწამვლის ტვირთი ფერმერებსა და სასოფლო-სამეურნეო მუშაკებს შორის არასაკმარისი ყურადღების ქვეშ რჩება.

გლობალური პესტიციდების მოხმარება 1990 წელს დაახლოებით 1,8 მილიონი ტონიდან 2023 წელს 3,8 მილიონ ტონამდე გაიზარდა. მკვლევარები მოუწოდებენ სტანდარტიზებული მეთვალყურეობისა და ანგარიშგების პროტოკოლების დანერგვას და ეროვნული მონიტორინგის სისტემების გაძლიერებას. ისინი ასევე მოუწოდებენ მთავრობებს განახორციელონ საერთაშორისო რეკომენდაციები მაღალი საფრთხის პესტიციდების ეტაპობრივი აკრძალვის შესახებ.

სტატიის წაკითხვა