აშშ-ის ფედერალურმა რეზერვმა განაკვეთი ერთხმად გაზარდა

კევინ უორში ფედერალური სარეზერვო სისტემის (Fed) თავმჯდომარე ოთხი თვის წინ გახდა. ოთხშაბათს მან და დანარჩენმა მმართველებმა აჩვენეს, რომ აშშ-ის მონეტარულ პოლიტიკას გარე გავლენების გარეშე მართავენ. Fed-მა პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის სურვილის საწინააღმდეგოდ, შუალედურ არჩევნებამდე თვენახევრით ადრე საპროცენტო განაკვეთები გაზარდა. ამ არჩევნებზე რესპუბლიკელებმა შესაძლოა საკანონმდებლო ხელისუფლებაზე კონტროლი დაკარგონ. ტრამპის მიერ შერჩეულმა კონსერვატორმა მილიარდერმა ამით ინფლაციასთან ბრძოლის განზრახვა დაადასტურა, მიუხედავად იმისა, რომ გადაწყვეტილება პრეზიდენტის საარჩევნო ინტერესებს აზიანებს.

ზრდა ზომიერია და 25 საბაზისო პუნქტს შეადგენს. აშშ-ში განაკვეთი 3,75%-დან 4%-მდე დიაპაზონში გადავიდა. თუმცა, ეს ძლიერი სიგნალია: განაკვეთი სამ წელზე მეტი ხნის განმავლობაში პირველად გაიზარდა. წინა ზრდა 2023 წლის ივლისში დაფიქსირდა. ფასების ზრდა ხუთ წელზე მეტია, 2%-იან მიზნობრივ მაჩვენებელს არ უახლოვდება.

მმართველთა საბჭოს ყველა წევრმა გადაწყვეტილებას მხარი დაუჭირა. ერთსულოვანი მხარდაჭერა განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ერთი წლის განმავლობაში განსხვავებული ხმების შემდეგ და მოსალოდნელი კრიტიკის წინაშე გადაწყვეტილებას მეტ ლეგიტიმაციას ანიჭებს. სავარაუდოდ, ერთ-ერთი კრიტიკოსი ტრამპი იქნება. სამშაბათს მან უზენაეს სასამართლოს შეუტია, რადგან სასამართლო 3 ნოემბრის არჩევნებამდე საფოსტო კენჭისყრის წესების შეცვლის მცდელობას არ დაეთანხმა. ტრამპმა განსაკუთრებით გააკრიტიკა სამი კონსერვატორი მოსამართლე, რომლებიც პირველი საპრეზიდენტო ვადისას თავად დანიშნა. ახლა მას არც ჯერომ პაუელის შემცვლელი დაემორჩილა. პაუელიც რესპუბლიკელის დანიშნული იყო, თუმცა მოგვიანებით პრეზიდენტი მას შეურაცხყოფას აყენებდა.

Fed-ის შეფასებით, ეს ზრდა ბოლო არ იქნება. მმართველთა საბჭოს ორი წევრის გარდა, ყველა ვარაუდობს, რომ წელს განაკვეთის კვლავ გაზრდა გახდება საჭირო. პროგნოზების მიხედვით, ოთხი წევრი ორ ზრდას ელის. უორში ამ გამოკითხვაში არ მონაწილეობს, რადგან ბაზრისთვის მინიშნებების მიცემას ერიდება.

Fed-მა გადაწყვეტილება ეკონომიკური აქტივობის მყარი ტემპით გაფართოებით ახსნა, მიუხედავად მაღალი გაურკვევლობისა, რომელსაც ნაწილობრივ გეოპოლიტიკური მოვლენები იწვევს. უწყებამ განაცხადა: „დასაქმების ზრდა სამუშაო ძალის ზრდას მიჰყვებოდა, ხოლო უმუშევრობის დონე თითქმის არ შეცვლილა. ინფლაცია კვლავ მაღალია. მიღებული მონეტარული ზომა 2%-იან მიზნობრივ მაჩვენებელთან უფრო სწრაფ დაბრუნებას შეუწყობს ხელს. კომიტეტი ფასების სტაბილურობას უზრუნველყოფს“.

განაკვეთის ზრდა არც ეკონომისტებისა და არც ბაზრისთვის მოულოდნელი არ ყოფილა. უორშმა შესაბამისი მიმართულება ჯერ კიდევ გასული წლის აგვისტოში, ჯექსონ ჰოლის შეხვედრაზე მიანიშნა. მან მაშინ თქვა: „ფასების სტაბილურობის უზრუნველყოფა ფედერალური სარეზერვო სისტემის პასუხისმგებლობაა. გამართლება არ არსებობს. [...] დარწმუნებული უნდა ვიყოთ, რომ საბაზო ინფლაცია მკაფიოდ და საკმარისი სიჩქარით მიემართება ჩვენი მიზნისკენ. წინააღმდეგ შემთხვევაში, სამუშაო გვაქვს. ეს ჩვენი მოვალეობაა“.