აშშ-ისა და ჩინეთის მოლაპარაკებების ფონზე საშუალო ძალები პოზიციებს იკავებენ

ევროკავშირი ელექტრომობილებზე სწრაფ გადასვლასა და საგზაო ტრანსპორტის ნახშირორჟანგის ემისიების მკვეთრად შემცირებას გეგმავს. ამავე დროს, ბრიუსელი ჩინურ იაფ ელექტრომობილებზე დამატებით საბაჟო ტარიფებს ითხოვს. ჩინეთს იაფი მანქანებითა და მაღალი სახელმწიფო სუბსიდიებით კონკურენტული უპირატესობა აქვს.

ჩინეთი უსამართლო უპირატესობას უარყოფს. გერმანული ავტომწარმოებლები VW და BMW საპასუხო ჩინური ზომებით მოსალოდნელი შემოსავლის დანაკარგის გამო სადამსჯელო ტარიფებსაც ეწინააღმდეგებიან.

დიუსელდორფის დიალოგის ჩინელმა მონაწილემ დოიჩე ველეს (Deutsche Welle) ანონიმურად უთხრა, რომ შიდა მოხმარება ჩინეთის წარმოებას ვერ ითვისებს. ჩინელმა ხელმძღვანელმა განაცხადა: „ჩინეთის ეკონომიკა სუსტია. კომპანიები შეშფოთებული არიან და უცხოურ ბაზრებზე გასვლა სასწრაფოდ სჭირდებათ“.

ჩინეთის სოციალურ მეცნიერებათა აკადემიის (CASS) ჩინეთ-გერმანიის თანამშრომლობის ცენტრის დირექტორმა იან სიეპუმ აღნიშნა, რომ აშშ მოკავშირეებს ტექნოლოგიების, მიწოდების ჯაჭვებისა და უსაფრთხოების სფეროებში ჩინეთის წინააღმდეგ შეზღუდვების გამკაცრებას სთხოვს.

ამავე დროს, ტრამპი ევროკავშირს ხშირად ემუქრება საბაჟო ტარიფებით და ნატოს სტრატეგიულ ალიანსში არასტაბილურობა შეაქვს. გასულ კვირას ევროკავშირმა კანადას „ასოცირებული წევრობა“ შესთავაზა, რის შემდეგაც ტრამპმა ახალი სადამსჯელო ზომების შესაძლებლობა ახსენა.

კანადის პრემიერ-მინისტრი მარკ კარნი დაინტერესდა, ტრამპმა კი იდეას „სასაცილო“ უწოდა. ტრამპმა განაცხადა: „თუ ამას მტრულ ქმედებად მივიჩნევ, ძალიან მკაცრ ტარიფებს დავაწესებ ან ევროპასთან მრავალ სფეროში ვაჭრობას შევწყვეტ“.

ტრამპის ადმინისტრაციის ტარიფებისა და მწვავე რიტორიკის ფონზე კარნი საერთაშორისო ასპარეზზე ალტერნატივებს ღიად ეძებს. მან იანვარში დავოსის 2026 წლის მსოფლიო ეკონომიკურ ფორუმზე განაცხადა: „ვიცით, რომ ძველი წესრიგი არ დაბრუნდება. მას არ უნდა ვგლოვობდეთ“.

იმ დროს აშშ-ის მოკავშირეები შეშფოთებული იყვნენ ტრამპის მუქარით, რომ დანიისგან გრენლანდიას მიიერთებდა. კარნის თქმით, დიდ სახელმწიფოებს ჯერ კიდევ შეუძლიათ დამოუკიდებლად მოქმედება, საშუალო ძალებმა კი თანამშრომლობა უნდა გააუმჯობესონ.

კარნიმ ფორუმზე განაცხადა: „როცა ჰეგემონთან მხოლოდ ორმხრივად ვაწარმოებთ მოლაპარაკებას, ამას სუსტი პოზიციიდან ვაკეთებთ. ვიღებთ იმას, რასაც გვთავაზობენ. ეს სუვერენიტეტი არ არის“. მან დასძინა: „თუ მაგიდასთან არ ვსხედვართ, მენიუში ვართ“.

2026 წლის დასაწყისში კარნი ჩინეთს ეწვია და „ახალი ეპოქის სტრატეგიულ პარტნიორობაზე“ შეთანხმდა. შემდეგ ოტავამ ჩინურ ელექტრომობილებზე საიმპორტო ტარიფი 100%-დან 6.1%-მდე შეამცირა. კვოტა წელიწადში 49,000 ავტომობილია.

MERICS-ის დირექტორის, მიკო ჰუოტარის თქმით, ჩინეთმა აშშ-ის, განსაკუთრებით კი „მყიფე მოკავშირეების“, კეთილგანწყობის მოსაპოვებლად კამპანია დაიწყო.

სი ძინპინი სექტემბერში ინდოეთში ბრიკსის სამიტს დაესწრო, მიუხედავად ნიუ-დელისთან რთული ურთიერთობისა. ის ყირგიზეთში შანხაის თანამშრომლობის ორგანიზაციის (SCO) სამიტსაც დაესწრო. ნოემბერში ჩინეთი G-20-ის სამიტს უმასპინძლებს.

კარნიმ ამ დიპლომატიას „ცვლადი გეომეტრია“ უწოდა: საერთო ღირებულებებსა და ინტერესებზე დაფუძნებული სხვადასხვა ალიანსი სხვადასხვა საკითხისთვის. ნოემბერში ის შენჟენში APECE-ის სამიტს დაესწრება. კარნი იქაც მაგიდასთან იჯდება და, იმედია, მენიუში არ აღმოჩნდება.

თემებიდონალდ ტრამპიმარკ კარნიმიკო ჰუოტარისი ძინპინიურსულა ფონ დერ ლაიენიMERICSევროკავშირიაშშჩინეთიხელოვნური ინტელექტი

გამოქვეყნდა 21 სექტემბერი, 2026