ბულგარეთმა შავი ზღვის დრონებით თავდასხმების ფონზე პრორუსული კურსი გააძლიერა

იოტოვას გამარჯვება შავ ზღვაში დაძაბულობის ზრდას დაემთხვა. ამ სტრატეგიულ ზონას ბულგარეთი რუმინეთთან და თურქეთთან იზიარებს. ოქტომბრიდან კომერციულ გემებზე თავდასხმები ერთმანეთს მოჰყვა. 13 ოქტომბერს უპილოტო საფრენი აპარატი სატვირთო გემ HS Dignity-ს მოხვდა და ის ბულგარეთის სანაპიროსთან ჩაიძირა. ეკიპაჟის 16 წევრიდან ხუთი გადაარჩინეს, 11 კი დაკარგულად ითვლებოდა. იმავე დილით კიდევ ერთ გემს, Chelsea 3-ს, დრონი მოხვდა, თუმცა ეკიპაჟის 15-ვე წევრი გადარჩა.

ბოლო შემთხვევა 28 ოქტომბერს მოხდა. ლიბერიის დროშით მცურავ კონტეინერმზიდ Contship Jet-ს ბულგარეთის ექსკლუზიურ ეკონომიკურ ზონაში სამი საზღვაო დრონი მოხვდა. გემი ჰაიფიდან რუმინეთის კონსტანცის პორტისკენ მიემართებოდა. ის საბოლოოდ ჩაიძირა, თუმცა ეკიპაჟის 18-ვე წევრი გადაარჩინეს.

ევროკავშირში ბულგარეთის ყოფილი დიპლომატის თქმით, რომელიც ვინაობის გამხელას არ ისურვებს, „საფრანგეთმა რუმინეთსა და ბულგარეთს დრონების შესახებ შეატყობინა. ბუქარესტს მათი განადგურება სურდა, სოფია კი არ დაეთანხმა, ამიტომ გემი მის სანაპიროსთან ჩაიძირა“.

ბულგარეთის მთავრობის რეაქციას კრიტიკა მოჰყვა. ევროპარლამენტმა 22 ოქტომბერს მიიღო რეზოლუცია, რომელსაც 432 დეპუტატმა დაუჭირა მხარი, 52 წინააღმდეგი იყო, 88-მა კი თავი შეიკავა. რეზოლუციაში დაგმობილი იყო რუსეთის თავდასხმები კომერციულ გემებზე და გაკრიტიკებული იყო ბულგარეთის რეაგირება. დოკუმენტი საზღვაო მიმოსვლის დასაცავად უფრო მჭიდრო თანამშრომლობასა და დრონებზე მეთვალყურეობის გაძლიერებას მოითხოვდა.

სტეფანოვას თქმით, „მთავრობის დიპლომატიური ქცევა განსაკუთრებით თვალშისაცემი იყო“. მან აღნიშნა, რომ აგვისტოში, როცა ბულგარეთის ტერიტორიაზე ჩამოვარდნილი დრონი თავდაპირველად, სავარაუდოდ, უკრაინულად მიიჩნიეს, სოფიამ უკრაინის ელჩი საგარეო საქმეთა სამინისტროში დაიბარა. სავაჭრო გემებზე თავდასხმების შემდეგ კი რუსეთის ელჩთან შეხვედრა მინისტრთა საბჭოს შენობაში გაიმართა. ანალიტიკოსის თქმით, „შთაბეჭდილება რჩება, რომ ხელისუფლება ცდილობს შეუმჩნეველი დარჩეს, მოსკოვთან დაპირისპირებას თავი აარიდოს და, უპირველეს ყოვლისა, ზედმეტად მტკიცე პოზიციის დაკავება არ მოუწიოს“.

რუმინეთთან უთანხმოება კიდევ უფრო თვალსაჩინო 26 ოქტომბერს გახდა. რადევმა ეჭვქვეშ დააყენა მოსკოვისთვის თავდასხმებზე პასუხისმგებლობის დაკისრება დამაჯერებელი მტკიცებულებების გარეშე. ამით ის ბუქარესტის პოზიციას დაუპირისპირდა. პრემიერ-მინისტრმა განაცხადა: „როცა ვინმეს ვადანაშაულებ, მკაფიო მტკიცებულებები უნდა მქონდეს. ამას ლოზუნგებზე დაყრდნობით ვერ გავაკეთებ“. ეს მან Contship Jet-ის ჩაძირვამდე ორი დღით ადრე თქვა, როცა ორივე ქვეყანა თავისი წყლების უკეთ დაცვას ითხოვდა. რუმინეთმა ამ განცხადებებზე კომენტარის გაკეთება არ ისურვა.

გლობალური ანალიზის ინსტიტუტის (IAG) დამფუძნებლის, რუმენა ფილიპოვას შეფასებით, რადევის პოლიტიკურ პროექტს მხარდაჭერა „რუსეთისა და ჩინეთისთვის ხელსაყრელ პოზიციებს“ გააძლიერებს. მისი თქმით, ეს საბოლოოდ შეასუსტებს ბულგარეთის ინსტიტუციურ დაცვას რუსეთის ჰიბრიდული ომისა და ჩინეთის მზარდი გავლენისგან ეკონომიკასა და აკადემიურ სფეროში.

თუმცა ყველა ამ თავშეკავებას მოსკოვთან დაახლოებად არ აღიქვამს. გეოპოლიტიკის ჟურნალისტი ვლადიმირ მიტევი მიიჩნევს, რომ რადევი ორივე მხარეს თამაშობს. მისი თქმით, „მან იცის, რომ ნატო ესკალაციას კი არ ცდილობს, არამედ რუსეთის შეკავებას, და ამ არგუმენტს იყენებს, რათა მოსკოვი არ გააბრაზოს“. მიტევის აზრით, სიფრთხილე ბულგარეთისა და რუმინეთის შეზღუდულ შესაძლებლობებსაც უკავშირდება: მათ დამოუკიდებლად არ შეუძლიათ საზღვაო მიმოსვლის დაცვა. საზოგადოებრივი აზრის კვლევის კომპანიების მონაცემებით, მოსახლეობის დაახლოებით ორი მესამედი ევროკავშირის მიმართ დადებითად არის განწყობილი.

სოფიის წმინდა კლიმენტ ოჰრიდელის უნივერსიტეტის პოლიტიკური კომუნიკაციის პროფესორმა სტრაჰილ დელიისკიმ ყურადღება კიდევ ერთ ფაქტორზე გაამახვილა: ოპოზიციის სისუსტეზე. პოლიტოლოგის აზრით, გიუროვმა ვერ შეძლო სოფიისა და დიდი ქალაქების გარეთ მცხოვრებ ამომრჩევლებთან დაკავშირება. ევროპასა და რუსეთს შორის დაპირისპირება კი ამომრჩევლის მობილიზებისთვის საკმარისი არ აღმოჩნდა. არჩევნებში მონაწილეობა დაახლოებით 27% იყო, რაც მოქალაქეთა გარკვეულ გულგრილობაზე მიუთითებს.

დელიისკი საარჩევნო უბნებთან დაბალ აქტივობას ომის გარშემო მიმდინარე კამპანიით ხსნის: „ომი არავის სურს, ჩხუბიც არავის უნდა“. მან დასძინა: „ბულგარეთში ანტირუსული დისკუსია რამდენადმე აგრესიული ფორმით დამკვიდრდა და უმრავლესობას მიაჩნია, რომ ამ რიტორიკის უკან სხვა პოლიტიკური ან ეკონომიკური ინტერესები იმალება“.

თემებიანდრეი გიუროვიგერგანა სტეფანოვავლადიმირ მიტევიილიანა იოტოვარუმენ რადევირუმენა ფილიპოვასტრაჰილ დელიისკიChelsea 3Contship JetHS Dignity

გამოქვეყნდა 10 ნოემბერი, 2026

El planeta encadena ya 12 años de calor récord: “Hemos entrado en una nueva era de fenómenos extremos”