„ძვლების მტვრევის ცხელება“ მსოფლიოში სწრაფად ვრცელდება

გაზეთი Tampa Bay Times 2026 წლის 8 სექტემბერს ხანდაზმული ქალის გარდაცვალების შესახებ იტყობინებოდა. მისი ოჯახის თქმით, ადგილობრივმა ექიმებმა გარდაცვალება დენგეს ცხელებას დაუკავშირეს. თუმცა, ფლორიდის ჯანდაცვის დეპარტამენტს ეს ჯერ არ დაუდასტურებია.

ეს გარდაცვალება, სავარაუდოდ, ჰილსბოროს ოლქში დენგეს უფრო მასშტაბურ გავრცელებას უკავშირდებოდა. იქ 2026 წლის ივლისიდან დენგეს 95 შემთხვევა აღრიცხეს. ჰილსბოროს ოლქის ჯანდაცვის დეპარტამენტმა აგვისტოში კოღოებით გავრცელებული დაავადებების შესახებ გაფრთხილება გამოსცა. მიზეზი ადგილობრივად შეძენილი რამდენიმე შემთხვევა გახდა.

ადგილობრივი გავრცელების შემთხვევათა ეს ჯგუფი მკაფიო შეხსენებაა, რომ დაავადება, რომელსაც ამერიკელთა უმეტესობა შორეულ ტროპიკულ ქვეყნებში მოგზაურობას უკავშირებს, სულ უფრო ხშირად შინ ვრცელდება.

დენგეს ხშირად „ძვლების მტვრევის ცხელებას“ უწოდებენ და ეს მეტსახელი შემთხვევითი არ არის. ავადმყოფებს, როგორც წესი, უეცრად მაღალი სიცხე ეწყებათ. მას თან ახლავს ძლიერი თავის ტკივილი, თვალების უკან ტკივილი და კუნთების, სახსრებისა და ძვლების ღრმა ტკივილი. ბევრს გულისრევა და პირღებინებაც აწუხებს. რამდენიმე დღეში შესაძლოა ლაქებიანი გამონაყარიც გაუჩნდეთ.

როგორც ინფექციონისტი და ტროპიკული მედიცინის სპეციალისტი, რომელიც სამოგზაურო კლინიკას ხელმძღვანელობს, ვხედავ, რამდენად ადვილად რჩება დენგე პაციენტებისა და ექიმების ყურადღების მიღმა. აშშ-ის იმ ნაწილებში, სადაც დაავადება ჯერ კიდევ იშვიათია, მას გრიპში ან COVID-19-ში ადვილად ურევენ. ასეთმა დაგვიანებამ შესაძლოა საფრთხე შექმნას.

დენგე გაციების მსგავსად ადამიანიდან ადამიანს არ გადაეცემა. ის ინფიცირებული Aedes-ის გვარის კოღოების ნაკბენით ვრცელდება. მთავარი გადამტანი Aedes aegypti-ა, რომელიც ფლორიდაში ხშირად გვხვდება. ეს კოღოები თბილ ქალაქებში კარგად მრავლდებიან. გასამრავლებლად მათ ბოთლის თავსახურში ჩატეული მოცულობის დაგუბებული წყალიც ჰყოფნით. ისინი მხოლოდ შებინდებისას კი არა, დღისითაც იკბინებიან.

ციკლი მარტივია, თუმცა მისი გაწყვეტა რთულია. კოღო ინფიცირებულ ადამიანს კბენს, რამდენიმე დღის შემდეგ კი სხვას უკბენს და ვირუსს გადასცემს.

დენგე განსაკუთრებით რთული დაავადებაა, რადგან ინფექციის შემთხვევათა უმეტესობა საერთოდ უსიმპტომოდ მიმდინარეობს. ვირუსით ინფიცირებული ყოველი ოთხი ადამიანიდან დაახლოებით სამი თავს ავად არასოდეს გრძნობს. სიმპტომები ინფიცირებულთა 25%-ს აღენიშნება. ისინი ნაკბენიდან ოთხიდან 10 დღემდე პერიოდში ვლინდება.

ამასთან, დენგეს ვირუსის ოთხი სხვადასხვა შტამი გვხვდება. ერთ-ერთი მათგანის გადატანის შემდეგ ადამიანი ხანგრძლივ დაცვას მხოლოდ მის წინააღმდეგ იძენს. განსხვავებული ტიპით მეორედ ინფიცირება მძიმე დაავადების ალბათობას ზრდის.