ევროპაში 2026 წლის ზაფხულმა სიცხისა და სიკვდილიანობის რეკორდები მოხსნა

გერმანიის მეტეოროლოგიურმა სამსახურმა (DWD) განაცხადა, რომ წელს ცხელი დღეების რაოდენობა „უპრეცედენტო“ იყო. DWD-მ აგვისტოს ბოლოს გავრცელებულ პრესრელიზში დაწერა: „გერმანიის მასშტაბით, საშუალოდ, დაახლოებით 22 ცხელი დღე იყო, როცა ტემპერატურა სულ მცირე 30 გრადუს ცელსიუსს აღწევდა. ასევე იყო დაახლოებით ხუთი ძალიან ცხელი დღე, როცა ტემპერატურა სულ მცირე 35 გრადუს ცელსიუსს აღწევდა“.

სიცხესთან დაკავშირებული სიკვდილის შემთხვევების სავარაუდო რაოდენობაც უპრეცედენტო დონეს მიაღწია. აგვისტოს ბოლომდე სულ მცირე 16 300 ადამიანი დაიღუპა. მათგან ცოტა ადამიანი დაიღუპა უშუალოდ სიცხის გამო. უმეტეს შემთხვევაში, მიზეზი სიცხით დამძიმებული ჯანმრთელობის პრობლემები იყო.

მაჩვენებლები გერმანიის სტატისტიკის ფედერალური სამსახურის მიერ აღრიცხულ სიკვდილის შემთხვევებსა და DWD-ის მიერ კონკრეტულ პერიოდში გაზომილ ტემპერატურას შორის სტატისტიკური კავშირის საფუძველზე გამოთვალეს.

გერმანიაში სიცხესთან დაკავშირებული სიკვდილის ალბათობა იზრდება, როცა საშუალო ყოველკვირეული ტემპერატურა 20 გრადუს ცელსიუსს ან მეტს აღწევს. ეს მაჩვენებელი კვირის განმავლობაში, მათ შორის ღამით, ყოველ საათში დაფიქსირებული ტემპერატურის საშუალო სიდიდეა.

წელს ქვეყანაში საშუალო ყოველკვირეულმა ტემპერატურამ 20-გრადუსიან ზღვარს რამდენჯერმე გადააჭარბა. განსაკუთრებით ცხელი ივნისის ბოლო იყო. 22-დან 28 ივნისამდე საშუალო ყოველკვირეულმა ტემპერატურამ 26 გრადუსს გადააჭარბა.

სტატისტიკით სიკვდილის მიზეზის დადგენა შეუძლებელია. თუმცა, მკვლევრებსა და სამედიცინო სფეროს წარმომადგენლებს კარგად ესმით, როგორ მოქმედებს სიცხე ადამიანის სხეულზე. საყოველთაო შეთანხმების თანახმად, სიცხის ტალღების დროს ჭარბი სიკვდილიანობა შესაძლებელია.

ფრაიბურგის უნივერსიტეტის გარემოს მეტეოროლოგიის პროფესორმა ანდრეას მაცარაკისმა თქვა: „მნიშვნელოვანი მხოლოდ თერმომეტრზე ნაჩვენები მაღალი ტემპერატურა არ ყოფილა. მნიშვნელობა ჰქონდა იმასაც, რამდენ ხანს გაგრძელდა სიცხე და რომ ღამით თითქმის არ გრილდებოდა“.

ცხელ ღამეებში ბევრ ადამიანს ძილი უჭირს. საკმარისი ძილი კი მნიშვნელოვანია, რათა სხეული დღის სიცხისა და დაძაბულობის შემდეგ აღდგეს.

მაცარაკისმა აღნიშნა, რომ სითბური სტრესის სიმძიმე მხოლოდ ჰაერის ტემპერატურაზე არ იყო დამოკიდებული. გავლენას ახდენდა ტენიანობა, მზის გამოსხივება, ქარი და ე.წ. შეგრძნებითი ტემპერატურაც. მისი თქმით, ტენიანობამ და უქარო ამინდმა სხეული ზომიერი ტემპერატურის დროსაც შეიძლება ძლიერ დატვირთოს.

ბაზელში მდებარე შვეიცარიის ტროპიკული და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ინსტიტუტის (Swiss Tropical and Public Health Institute) გარემოს მეცნიერმა მარტინ რიოსლიმ თქვა, რომ საზოგადოების ნაკლებად პრივილეგირებული წევრებიც ყველაზე მოწყვლად ადამიანებს შორის იყვნენ. მან დასძინა: „ისინი უფრო ხშირად ცხოვრობენ ცუდად თბოიზოლირებულ სახლებში ან უფრო ხშირად მუშაობენ გარეთ“.