გეიტსის ფონდი: ხელოვნურმა ინტელექტმა მილიარდობით ადამიანი შეიძლება ჩამოიტოვოს

ფონდის ყოველწლიური ანგარიში გლობალური პროგრესის შესახებ აჩვენებს, რომ ხელოვნური ინტელექტის სწრაფად მზარდმა გამოყენებამ შესაძლოა მდიდრებსა და ღარიბებს შორის უთანასწორობა გაზარდოს. ამის თავიდან ასაცილებლად ტექნოლოგია მიზანმიმართულად უნდა შეიქმნას მსოფლიოს უღარიბეს ქვეყნებში მცხოვრები ადამიანებისთვის.

ენის პირველი დიდი მოდელების გასაწვრთნელად გამოყენებული მონაცემების 90%-ზე მეტი ინგლისურენოვანი წყაროებიდან მოდიოდა. ხელოვნური ინტელექტის წამყვანი მეტყველების ამომცნობი სისტემები ინგლისურ ენაში შემთხვევების 6%-ზე ნაკლებში უშვებენ შეცდომებს.

იორუბაში, რომელზეც ნიგერიასა და დასავლეთ აფრიკის სხვა ადგილებში ფართოდ საუბრობენ, შეცდომების მაჩვენებელი ათჯერ მაღალია.

ფონდის დასკვნით, ხელოვნური ინტელექტის ინსტრუმენტებმა შესაძლოა ვერ იმუშაონ, როცა მათ ადგილობრივი მონაცემების გარეშე მდიდარი ქვეყნებიდან ღარიბ ქვეყნებში გადაიტანენ. მაგალითად, აიოვაში კომერციული ფერმერისთვის შექმნილმა სისტემამ შესაძლოა ეთიოპიაში მცირე მეურნეობის კულტურები, მავნებლები, ბაზრები ან შეზღუდვები ვერ გაიგოს.

სამშაბათს გამოქვეყნებულ გეიტსის ფონდის 2026 წლის Goalkeepers-ის ანგარიშში კიდევ ერთი გაფრთხილებაა. თუ პროცესს მხოლოდ ბაზარი განსაზღვრავს, ხელოვნური ინტელექტის ყველაზე მძლავრი ინსტრუმენტები, სავარაუდოდ, თავდაპირველად მათთვის შეიქმნება, ვისაც გადახდა შეუძლია და არა მათთვის, ვინც მათგან ყველაზე დიდ სარგებელს მიიღებდა.

თუმცა, ანგარიშში ასევე ხაზგასმულია, რომ ხელოვნურ ინტელექტს ღარიბ ქვეყნებში ექიმების, მასწავლებლებისა და სოფლის მეურნეობის მრჩევლების დიდი დეფიციტის შემცირება შეუძლია. ამისთვის სპეციალისტთა ცოდნა უშუალოდ მოსახლეობასთან მომუშავე თანამშრომლებისთვის ხელმისაწვდომი უნდა გახდეს.

ფონდი მომდევნო ორი წლის განმავლობაში ხელოვნური ინტელექტის ხელმისაწვდომობის გასაზრდელად სულ მცირე 1 მილიარდ აშშ დოლარს გამოყოფს. თანხა ჯანდაცვას, განათლებას, სოფლის მეურნეობასა და ციფრულ ინფრასტრუქტურას, მათ შორის, ადგილობრივენოვანი მონაცემების ნაკრებებს მოხმარდება.

ბილ გეიტსმა (Bill Gates) ანგარიშში თქვა: „ხელოვნური ინტელექტი შეიძლება უთანასწორობის შემამცირებელ დიდ ძალად იქცეს ან განსხვავება გაზარდოს. ეს შორეული მომავლის პროგნოზი არ არის. არჩევანი ახლა უნდა გაკეთდეს“.

გეიტსმა დასძინა: „მომდევნო 12-დან 18 თვემდე მიღებული გადაწყვეტილებები, თუ როგორ შეიქმნება, დაფინანსდება და დაინერგება ხელოვნური ინტელექტი, განსაზღვრავს, ეს ტექნოლოგია ძირითადად მათ დაეხმარება, ვისაც უკვე ყველაზე მეტი აქვს, თუ მათაც მისწვდება, ვისაც ყველაზე ნაკლები აქვს“.

ადრეულ პროექტებს შორისაა ხელოვნური ინტელექტის სისტემა, რომელმაც კენიის კლინიკებში დიაგნოსტიკის სიზუსტე გაზარდა. ასევე შექმნილია საგანმანათლებლო ინსტრუმენტები, რომლებმაც სიერა-ლეონესა და აშშ-ში სწავლის შედეგები მნიშვნელოვნად გააუმჯობესა. ინდოეთში სოფლის მეურნეობის მომსახურებით უკვე 740 000-ზე მეტი ფერმერი სარგებლობს.