ჰუსიები საუდის არაბეთს ახალი დარტყმებით ემუქრებიან

ომანის შეხვედრის მიზანი ჰორმუზის სრუტეში კომერციული გემების ნებადართული მარშრუტის შესახებ რეგიონული შეთანხმება იყო. აშშ-ის სახელმწიფო მდივანი მარკო რუბიო სამშაბათს ომანის საგარეო საქმეთა მინისტრ საიდ ბადრ ალბუსაიდის ესაუბრა. ვაშინგტონი შეშფოთებულია, რომ ომანი წყალსავალზე ირანს ზედმეტ კონტროლს დაუთმობს.

ჰორმუზისა და ბაბ-ელ-მანდების სრუტეებზე ანტიდასავლური ძალების ხანგრძლივი კონტროლი აშშ-ისა და ევროპისთვის მნიშვნელოვანი სტრატეგიული უკუსვლა იქნება.

კატარის საგარეო საქმეთა სამინისტროს წარმომადგენელმა იბრაჰიმ ალ-ჰაშმიმ ჟურნალისტებს განუცხადა: „ჰორმუზის სრუტის დახურვის გამო მსოფლიო უკვე საკმარისად იტანჯება, ამიტომ ამას ბაბ-ელ-მანდებსაც ვერ დავუმატებთ“. მან დასძინა: „წითელი ზღვის სამხრეთი შესასვლელის დახურვა მთელი მსოფლიოსთვის კატასტროფული იქნება და შედეგებს უკვე ვხედავთ“.

ჰორმუზის სრუტე ორშაბათსა და სამშაბათს კომერციული მიმოსვლისთვის მეტწილად დახურული დარჩა. ირანმა კატარის გემი მწყობრიდან გამოიყვანა. ორშაბათს სრუტე მხოლოდ ოთხმა გემმა გადაკვეთა, მაშინ როცა ომამდე საშუალოდ დაახლოებით 130 გემი გადიოდა.

დონალდ ტრამპმა ჯერჯერობით უარყო საუდის არაბეთის თხოვნა, ჰუსიების წითელი ზღვის სანაპიროს ჩრდილოეთისკენ გასაძევებლად ბრძოლას შეუერთდეს. ჰუსიების ლიდერები აშშ-ის ვიცე-პრეზიდენტ ჯეი დი ვენსსაც ესაუბრნენ. მათ თეთრი სახლი დაარწმუნეს, რომ მათი ძალები მხოლოდ საუდის არაბეთის კუთვნილი გემების შეფერხებას ცდილობენ. მათი საერთო მიზანი კი ჰუსიების მიერ კონტროლირებული ტერიტორიების საუდის ბლოკადის დასრულებაა. ჰუსიებმა აშშ-სთან ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმებას მოაწერეს ხელი, თუმცა კვლავ აშშ-ის სანქციების ქვეშ არიან.

ვაშინგტონის მკაფიო მითითების გარეშე გაერთიანებული სამეფო საუდის არაბეთს პირდაპირ სამხედრო მხარდაჭერას, სავარაუდოდ, არ შესთავაზებს. იემენში შემდეგი სამხედრო შეტაკება, ალბათ, ქალაქ მარიბზე იქნება კონცენტრირებული. საუდის ავიაიერიშები იქ ჰუსიების შენაერთების დასუსტებას ცდილობს.

იემენის საგარეო საქმეთა და ემიგრანტთა სამინისტრომ განაცხადა: „თუ მსოფლიოს რეგიონში სტაბილურობა და სიმშვიდე სურს, საუდელებს უნდა უთხრას: საკმარისია იემენის საქმეებში ჩარევა“.

დასავლეთის მთავრობები პირდაპირი სამხედრო დახმარების ნაცვლად სადაზვერვო ინფორმაციას აწვდიან. ეს მოიცავს სამიზნეების შერჩევის რჩევებსა და იემენის განსხვავებული ანტიჰუსური ძალების გასაერთიანებლად სტრატეგიულ დახმარებას.

სანას ცენტრის (Sana’a Centre) წარმომადგენელმა მაისა შუჯა ალ-დინმა განაცხადა: „ნებისმიერ განახლებულ სამხედრო კამპანიას წარსული შეცდომების სერიოზული გადაფასება, იემენის მთავრობის არსებითი რეფორმა, ანტიჰუსური ძალების უკეთესი კოორდინაცია და იემენელ აქტორებსა და მათ რეგიონულ პარტნიორებს შორის უფრო დაბალანსებული ურთიერთობა უნდა ახლდეს“.

ალ-დინმა დასძინა: „ხშირად საუდელები ირჩევენ სუსტ იემენელ პირებს, რომლებითაც ადვილად მანიპულირებენ და რომლებიც მათ ბრძანებებს ასრულებენ. თუ სანაცვლოდ კომპეტენტურ და ძლიერ აქტორებს აირჩევდნენ, რომლებიც საერთო გეგმას განახორციელებდნენ, სხვა კომპეტენტური იემენელი პირების პატივისცემასაც მოიპოვებდნენ.

„ეს მიდგომა ირანული და საამიროების მოდელებისგან განსხვავდება. ისინი ადგილობრივ მოკავშირეებს, როგორც წესი, მოქმედების მეტ თავისუფლებას აძლევდნენ და ურთიერთობებს კონკრეტული მიზნებისა და უფრო მკაფიო მანდატების გარშემო აყალიბებდნენ“.

გაეროს მიერ აღიარებული იემენის მთავრობის სისუსტის გამო ოფიციალურ ეროვნულ არმიასთან ერთად განსხვავებული იდეოლოგიური ან რეგიონული ერთგულების მქონე შეიარაღებული დაჯგუფებები მოქმედებენ. ქაღალდზე ანტიჰუსური ძალების რაოდენობამ შესაძლოა 500 000 სამხედრო მოსამსახურეს მიაღწიოს. პრაქტიკაში ყველა ძალა არ თანამშრომლობს და საკუთარი ტერიტორიის გარეთ ბრძოლისთვის ყველა მზად არ არის.

საუდის არაბეთი იემენის სამშობლოს ფარის ძალებს (Homeland Shield Forces) უჭერს მხარს. არაბთა გაერთიანებული საამიროები მხარს უჭერდა როგორც 80 000-კაციან სამხრეთის გარდამავალ საბჭოს გიგანტების ბრიგადას, ისე ტარეკ სალეჰის 20 000-კაციან ძალას. თუმცა სამხრეთში სეპარატისტული ძალების მხარდაჭერის შემდეგ არაბთა გაერთიანებული საამიროები იემენიდან გავიდა.

თემებიაბას არაღჩიმარკო რუბიოჰუსიებიგაეროარამკოსაუდის არაბეთიიემენიკატარიბაბ-ელ-მანდების სრუტეჰორმუზის სრუტე

გამოქვეყნდა 15 სექტემბერი, 2026