მაგიარმა რუსეთი საფრთხედ გამოაცხადა და დიპლომატები გააძევა

რაცმა თქვა, რომ ასეთი ნაბიჯი ნამდვილად ოთხნახევარი წლის წინ უნდა გადაედგათ და რომ უნგრეთი ახლა ძველ ვალს იხდის მოკავშირეებთან.

ვიქტორ ორბანის დროს უნგრეთი ფაქტობრივად ერთადერთი ევროკავშირის ქვეყანა იყო, რომელიც რუსეთის ფართომასშტაბიან ომს უკრაინის წინააღმდეგ უპირობოდ არ გაკიცხავდა.

ორბანის მმართველობის ბოლო ორი წლის განმავლობაში კი რუსეთის აგრესიაში უკრაინასა და დასავლეთს ადანაშაულებდა.

ამაზე ბევრად ადრე, ჯერ კიდევ 2010 წელს ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგ, ვიქტორ ორბანმა მკაფიოდ პრორუსული კურსი აირჩია, რომელსაც სხვა საკითხებთან ერთად იმით ამართლებდა, რომ უნგრეთი რეგიონის თითქმის ყველა სხვა ქვეყანაზე მეტად იყო დამოკიდებული რუსულ ენერგომომარაგებაზე.

მისი მთავრობის განმეორებითი მტკიცება, რომ რუსული გაზი უფრო იაფია, დიდი ხნის წინ უარყვეს. გარდა ამისა, პაკშის ატომური ელექტროსადგურის გაფართოება რუსეთის მხარდაჭერით უნგრეთს მომავალი ათწლეულების განმავლობაში დიდ ხარჯებს მოუტანს.

ამ ყველაფრის ფონზე ორბანის რუსეთთან მჭიდრო კავშირები საიდუმლოდ რჩება.

უნგრეთისთვის რუსეთთან სიახლოვე ხშირად აბსურდულ სიტუაციებამდე მიდიოდა, როცა ქვეყნის ეროვნული უსაფრთხოება რისკის ქვეშ დგებოდა. ამავე დროს ორბანი კრიტიკოსებს უთვლიდა, რომ სწორედ ისინი წარმოადგენენ საფრთხეს უნგრეთის სუვერენიტეტისთვის.

მაგალითად, რუსი სადაზვერვო აგენტები წლების განმავლობაში მონაწილეობდნენ ულტრამემარჯვენე წრეებში სამხედრო სტილის წვრთნებში 2016 წლამდე.

2012 წლიდან რუსი სადაზვერვო ოპერატორები წლების განმავლობაში უნგრეთის საგარეო საქმეთა სამინისტროდან და სხვა უნგრეთის ორგანოებიდან დიდი მოცულობის მონაცემებს იპარავდნენ, მთავრობა კი ამას საჯაროდ არასოდეს გაკიცხავდა.

2019 წელს რუსეთმა საერთაშორისო საინვესტიციო ბანკის შტაბ-ბინის ბუდაპეშტში გადატანის ნებართვა მიიღო. ბანკს ჯაშუშურ ბანკს უწოდებდნენ, რადგან მისი ხელმძღვანელობა რუსეთის ფსბ-ის დაზვერვის სამსახურთან დაკავშირებული პირებით იყო დაკომპლექტებული. მხოლოდ მას შემდეგ, რაც აშშ-მა 2023 წელს ბანკს სანქციები დაუწესა, მან უნგრეთი კვლავ დატოვა.

გამოძიების ჟურნალისტმა სზაბოლჩ პანიმ ბოლო წლებში არაერთხელ გააფრთხივა, რომ უნგრეთი გახდა რუსული სადაზვერვო სამსახურების ლოგისტიკური ცენტრი და განლაგების ზონა, რითაც მთელ რეგიონს საფრთხე შეუქმნა.

ორბანის მკაცრად პრორუსულ კურსს ბევრმა უნგრელმა უარყო.

პეტერ მაგიარისა და მისი პარტიის ტისას გადამწყვეტად პროევროპულმა და პროდასავლურმა ორიენტაციამ მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა მათ წელს არჩევნებში გამარჯვებაში. არჩევნების წინა გაზაფხულის მიტინგებზე ხშირად ჩანდა ევროკავშირის დროშა და ისმოდა სპონტანური შეძახილები „რუსები, წადით სახლში“.

ვიქტორ ორბანისგან განსხვავებით, მაგიარი და მისი პარტიის ტისას წამყვანი პოლიტიკოსები დარწმუნებულნი არიან, რომ უნგრეთის ადგილი მხოლოდ ევროპაშია და ქვეყანამ რუსეთთან მხოლოდ პრაგმატული, დაბალი დონის ურთიერთობები უნდა შეინარჩუნოს.

მიუხედავად ამისა, ბევრი დამკვირვებელი და ექსპერტი გაკვირვებულია იმით, თუ რამდენად რადიკალურად მოშორდა მაგიარის მთავრობა რუსეთს.

უნგრეთის საგარეო დაზვერვის სამსახურის ყოფილმა მოადგილემ ანდრაშ ტელკესმა გაზეთ Nepszava-ში დაწერა, რომ დიპლომატების გაძევება აჩვენებს, რომ რუსული სადაზვერვო სამსახურების ყოფნა უნგრეთში აშკარად ძალიან ღრმად არის გავრცელებული და ქვეყანას სერიოზული პრობლემა აქვს.

ტელკესი ამბობს, რომ 10 დიპლომატის გაძევება ხელს შეუწყობს ნატოს მოკავშირეების სადაზვერვო სამსახურების თვალში უნგრეთისადმი ნდობის აღდგენას.

ამავე დროს ის ხაზს უსვამს ნაბიჯის მასშტაბს: „ორი ან სამი ადამიანის გაძევება ნიშანი იქნებოდა. ათი ადამიანის გაძევება უკვე ომს ნიშნავს“.

ტელკესმა დასძინა, რომ ეს ნაბიჯი უნგრეთისთვის სერიოზულ უსაფრთხოების პრობლემას ქმნის.

რუსეთის საგარეო საქმეთა სამინისტროს წარმომადგენელმა ქალმა რუსი დიპლომატების გაძევება უჩვეულოდ მკაცრი ტონით დაგმო: მან ბუდაპეშტში რუსოფობიურ ლობისტებზე ისაუბრა და მკაცრი და მტკივნეული პასუხი დააანონსა.

სახელმწიფო დუმის თავდაცვის კომიტეტის წევრმა რუსმა დეპუტატმა ანდრეი კოლესნიკმა განაცხადა, რომ უნგრეთისთვის გაზის მიწოდების შეწყვეტა უნდა განიხილონ.

უნგრეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა ანიტა ორბანმა ასეთი რუსული მუქარების შესახებ ახალ უნგრეთის მთავრობაში სხვებზე მეტი იცის: მან 2007 წელს დოქტორის დისერტაცია რუსეთის ენერგეტიკულ პოლიტიკაზე ცენტრალურ ევროპაში დაწერა. ერთი წლის შემდეგ გამოსცა წიგნი სათაურით „ძალაუფლება, ენერგია და ახალი რუსული იმპერიალიზმი“.

თემებივიქტორ ორბანიმაგიარირუსეთის პრეზიდენტიევროკავშირიკრემლირუსეთიუნგრეთი

გამოქვეყნდა 11 სექტემბერი, 2026