Pepsi-მ კოლას ომში პოზიციები დათმო და შემდეგ KFC-ც დაკარგა

„სასმელების ბიზნესით კმაყოფილი არ ვართ“, განუცხადა ლაგუარტამ ამ თვის დასაწყისში უოლ-სტრიტის ანალიტიკოსებს. „ამიტომ მთელ ძალისხმევასა და ყურადღებას ვუთმობთ გამაგრილებელ სასმელებში შედეგების გაუმჯობესებას“.

გასულ კვარტალში PepsiCo-ს ჩრდილოეთ ამერიკის სასმელების ბიზნესი, რომლის ღირებულება 28 მილიარდი დოლარია, მოცულობით 2%-ით შემცირდა. კლება მაშინაც დაფიქსირდა, როცა არასოდაანი სასმელების, მათ შორის Gatorade-ის, Aquafina-სა და Ocean Spray-ის, ბიზნესი გაუმჯობესდა. ეს გაზიანი სასმელების უფრო ღრმა კლებაზე მიუთითებს. PepsiCo სასმელების სეგმენტის შიგნით არსებულ ქვედანაყოფებს ცალკე არ ასაჯაროებს.

PepsiCo გიგანტური კვების, წასახემსებელი პროდუქტებისა და სასმელების კომპანიაა. გასულ წელს მისმა შემოსავალმა თითქმის 94 მილიარდი დოლარი შეადგინა. ამ თანხის დაახლოებით 58% Frito-Lay-ის კვებისა და წასახემსებელი პროდუქტების განყოფილებაზე მოდიოდა, რომელშიც Fritos-ისა და Doritos-ის ჩიფსები და Quaker-ის ბრენდი შედის. დანარჩენი შემოსავალი სასმელების ბიზნესზე მოდის, ხოლო სრული 30% ჩრდილოეთ ამერიკის სასმელების გაყიდვებიდან მიიღება.

კომპანიის ჩრდილოეთ ამერიკის Frito-Lay-ის განყოფილება საოპერაციო მოგების ისეთ მარჟას აჩვენებდა, რომელიც შიდა სასმელების ბიზნესის მაჩვენებელს რეგულარულად ორჯერ აღემატებოდა. შედეგად, დედა კომპანიამ წასახემსებელი პროდუქტების ბიზნესში ინვესტიციები გაზიანი სასმელების ხარჯზე ჩადო, ხოლო სასმელები თვითდინებაზე მიუშვა, განუცხადა Fortune-ს Beverage Digest-ის რედაქტორმა და გამომცემელმა, დუეინ სტენფორდმა.

„ეს დიდხანს მუშაობდა, რადგან Frito-Lay ძლიერი მამოძრავებელი ძალა იყო“, თქვა სტენფორდმა. ახლა კი PepsiCo-ს ჩრდილოეთ ამერიკის წასახემსებელი პროდუქტების ბიზნესი ზეწოლას განიცდის, რადგან ფასების ზრდით შეწუხებული მომხმარებლები ძვირ პროდუქტებს ერიდებიან. მიმდინარე წელს გაყიდვები ჯერჯერობით უცვლელია. Bloomberg-მა წლის დასაწყისში დაწერა, რომ PepsiCo-ს ზოგიერთი ჩიფსის ფასი 2021 წლიდან 50%-ით გაიზარდა. ერთ დროს Tostitos-ის დიდი, წვეულებისთვის განკუთვნილი პაკეტი 7,29 დოლარი ღირდა. მომხმარებლების უკმაყოფილების შემდეგ PepsiCo-მ ამ გაზაფხულზე ზოგიერთი წასახემსებელი პროდუქტის ფასი შეამცირა.

PepsiCo-ს წასახემსებელი პროდუქტების ბიზნესისთვის სწრაფი შვება მოსალოდნელი არ არის. მას აშშ-ის 80 მილიარდი დოლარის ღირებულების მარილიანი წასახემსებელი პროდუქტების ბაზრის 38% უჭირავს. JPMorgan-ის ანალიტიკოსმა ანდრეა ტეიშეირამ განაცხადა, რომ მომხმარებელთა მაკროეკონომიკურ გარემოში მნიშვნელოვანი ცვლილების გარეშე თანმიმდევრული გაუმჯობესების პროგნოზირება რთულია. ეს PepsiCo-ს სასმელების ბიზნესზე კიდევ უფრო მეტ ზეწოლას ქმნის.

ლაგუარტას კომენტარებიდან ჩანს, რომ კომპანია გაზიანი სასმელების გაყიდვების გაზრდას თავისი ბრენდების გაძლიერებით შეეცდება. მათ შორისაა Pepsi, Mountain Dew და Poppi, პრებიოტიკური სასმელი, რომელიც კომპანიამ გასულ წელს 2 მილიარდ დოლარად შეიძინა. ეს ინვესტიცია, სავარაუდოდ, მეტ თანხას მოითხოვს მარკეტინგისა და რეკლამისთვის, საცალო მოვაჭრეებისთვის თაროებზე უკეთესი ადგილისა და განლაგებისთვის გადასახდელად, ასევე საჭიროების შემთხვევაში ფასების შესამცირებლად.

წლების განმავლობაში აქტივისტი ინვესტორები PepsiCo-ს პრობლემების ბევრად უფრო რადიკალურ გადაწყვეტას სთავაზობდნენ: ფართო პორტფელის მქონე კომპანიის დაყოფას.

2010-იან წლებში ინვესტორი ნელსონ პელცი ორი წლის განმავლობაში ცდილობდა, საბოლოოდ უშედეგოდ, დაერწმუნებინა PepsiCo, კვებისა და სასმელების ბიზნესი ორ კომპანიად გაეყო, რათა თითოეულის ღირებულება უკეთ „გამოევლინა“.

ბოლო პერიოდში ინვესტორები PepsiCo-ს მოუწოდებდნენ, Coca-Cola-ს ზოგიერთი ნაბიჯი გაემეორებინა. Coca-Cola-ს კვების ბიზნესი არ აქვს და ჩამოსხმისა და წარმოებისთვის საკუთარ საწარმოო ობიექტებზე კი არა, ფრენჩაიზის მფლობელებზეა დამოკიდებული.

ერთი წლის წინ Elliott Management-მა PepsiCo „მკვეთრად ჩამორჩენილ კომპანიად“ შეაფასა და სხვა საკითხებთან ერთად, კომპანიის საკუთრებაში არსებული ჩამომსხმელი საწარმოების ფრენჩაიზის სისტემაში გადაცემის განხილვისკენ მოუწოდა. 2010 წელს Coca-Cola-მ და PepsiCo-მ ჩამომსხმელი საწარმოები შეიძინეს, რადგან მიაჩნდათ, რომ წარმოებისა და დისტრიბუციის ვერტიკალურად ინტეგრირებული მოდელი აუცილებელი იყო. Coke-მა გადაწყვეტილება მალევე შეცვალა და ამით კაპიტალტევადი საქმიანობით გამოწვეული ხარჯების ზეწოლა შეამცირა. ამ ნაბიჯმა კომპანიას ბრენდების გაძლიერებასა და ინოვაციებში ინვესტირების საშუალებაც მისცა. სწორედ ამ ორმა ძლიერმა მხარემ შეუწყო ხელი KFC-ის Coke-ზე გადასვლას.

„Coca-Cola-სთან ახალი პარტნიორობა გვაძლევს პლატფორმას ინოვაციებისთვის, გემოვნების ცვლილებებზე რეაგირებისთვის და მომხმარებლებისთვის ჩვენს ასარჩევად მეტი მიზეზის შესათავაზებლად“, დაწერა KFC-ის აშშ-ის პრეზიდენტმა კეტრინ ტან-გილესპიმ თანამშრომლებისთვის გაგზავნილ წერილში. KFC-ის მიერ Pepsi-ზე უარის თქმის შემდეგ, სწრაფი კვების ქსელმა Taco Bell-მა Pepsi-სთან კონტრაქტი კიდევ 10 წლით გაახანგრძლივა.

ამ თვის დასაწყისში ლაგუარტამ ანალიტიკოსები გააკვირვა ფრენჩაიზის სისტემაზე გადასვლის ხსენებით. მისი თქმით, ამან შესაძლოა „უკეთესი შესრულება და პოტენციურად უკეთესი მარჟები“ მოიტანოს. თუმცა ანალიტიკოსები აფრთხილებენ, რომ ფრენჩაიზის სისტემაზე გადასვლა უნივერსალური გამოსავალი არ არის. Barclays-ის ლორენ ლიბერმანმა ანგარიშში დაწერა, რომ „დაჩქარებული“ გადასვლა, თუ ეს მართლაც სწორი გზაა, მნიშვნელოვან რყევებს გამოიწვევს. ანალიტიკოსების თქმით, სრულად გადასვლას ათწლეული ან მეტი შეიძლება დასჭირდეს. Coca-Cola-ს ამ ნაბიჯის შედეგების მისაღებად დაახლოებით ათწლეული დასჭირდა.

„ყველა ვარიანტის ხელახლა განხილვისთვის მზად ვართ“, განაცხადა რვა წლის განმავლობაში ამ თანამდებობაზე მყოფმა აღმასრულებელმა დირექტორმა მოგების შესახებ ზარის დროს. PepsiCo-ს წარმომადგენელმა კომპანიის აღმასრულებელი დირექტორის კომენტარების გარდა, ფრენჩაიზის სისტემაზე გადასვლასთან დაკავშირებით კომენტარის გაკეთებაზე უარი თქვა.

PepsiCo-ს ერთი წარმატებული სასმელიც აქვს, რომელიც მომავალში მაგალითად შეიძლება გამოდგეს: Gatorade. ამ სასმლის გაყიდვები წელს გაიზარდა, თუმცა კომპანია ზრდის მაჩვენებელს არ ასახელებს. ამას ხელი შეუწყო, მაგალითად, მარტში ნაკლები შაქრის შემცველი ვარიანტის გამოშვებამ. Beverage Digest-ის სტენფორდი ფიქრობს, რომ PepsiCo-ს გაზიანი სასმელების იმპერიის აღდგენა ნამდვილად შეუძლია, თუმცა ამისთვის აზროვნების შეცვლაა საჭირო, რადგან წლების განმავლობაში დირექტორთა საბჭო და აღმასრულებელი დირექტორები გაზიან სასმელებს ზრდის მცირე პერსპექტივის მქონე პროდუქტებად მიიჩნევდნენ.

„ყველამ გაზიანი გამაგრილებელი სასმელები ჩამოწერა, ახლა კი ვხედავთ, რომ ეს შეცდომა იყო“, თქვა მან PepsiCo-ს ხელმძღვანელობაზე. „ეს კონგლომერატია, რომელმაც იცის, როგორ შეასრულოს საქმე. მათ მხოლოდ ამის გაკეთება უნდა გადაწყვიტონ“.

Fortune-ის სტატია

თემებიმაიკლ ჯექსონირამონ ლაგუარტასინდი კროუფორდიBeverage DigestCoca-ColaDr. PepperFortuneGatoradeKFCPepsiCo

გამოქვეყნდა 25 ოქტომბერი, 2026