რუსეთი ომის გამო მომავალს იპოთეკით ტვირთავს

რუსეთი შეიარაღებულ ძალებზე დაახლოებით 17,1 ტრილიონი რუბლის დახარჯვას გეგმავს, რაც მიმდინარე კურსით 178.000 მილიონი ევროა. 2026 წლის ბიუჯეტში ეს მაჩვენებელი 12,9 ტრილიონ რუბლს შეადგენს. ამგვარად, მთლიანი ხარჯების 35% თავდაცვის სამინისტროს მოხმარდება. ასეთი წილი საბჭოთა დროის შემდეგ არ დაფიქსირებულა.

თავდაცვის დაფინანსების ზრდა ინფლაციას აშკარად გადააჭარბებს. შედეგად, რეალური სამხედრო ხარჯებიც აქამდე არსებულ დონეზე მაღალი იქნება. რუსეთის ცენტრალური ბანკი 2027 წელს წლიური ინფლაციის 4%-მდე შემცირებას ისახავს მიზნად. ოფიციალურად, ინფლაცია ამჟამად 6%-ია, თუმცა ბანკის გამოკითხვები აჩვენებს, რომ რეალური მაჩვენებელი დაახლოებით 14% იქნება.

რაკეტებისა და დრონების გარდა, ბიუჯეტი ფრონტზე ახალწვეულების მოსაზიდად ხელფასებზე მნიშვნელოვან ხარჯებსაც ითვალისწინებს. რუსეთის პრეზიდენტმა ვლადიმერ პუტინმა ამ კვირაში სამხედრო მოსამსახურეთა დასაშვები რაოდენობა წელს მეოთხედ გაზარდა. შეიარაღებულ ძალებს 15.000 წევრი დაემატება და თანამშრომელთა საერთო რაოდენობა 2,4 მილიონს მიაღწევს. მათგან 1,5 მილიონზე ოდნავ მეტი სამხედრო მოსამსახურეა.

თუმცა შეიარაღებული ძალებისთვის განკუთვნილი თანხა ეროვნული უსაფრთხოების ხარჯების მხოლოდ ნაწილია. პოლიციისა და სადაზვერვო სააგენტოების დაფინანსების დამატებით, ეს ხარჯები 21,4 ტრილიონ რუბლს აღწევს, რაც მთლიანი ბიუჯეტის 44%-ია.

ამასთან, მშვიდობა ახლოს არ ჩანს. კრემლი 2028 და 2029 წლების პროგნოზებშიც შეიარაღებული ძალების მსგავს დაფინანსებას ინარჩუნებს. წლიური ხარჯი 16 ტრილიონ რუბლზე მეტი, ანუ 166.000 მილიონი ევრო იქნება.

მოსკოვის ანგარიშები არ ემთხვევა. საერთო ხარჯები 13%-ით გაიზრდება და 48,6 ტრილიონ რუბლს მიაღწევს, მაგრამ შემოსავლები მათ ვერ დაფარავს. ფინანსთა სამინისტრომ 2026 წლის დეფიციტის პროგნოზი გაზარდა. უწყება ახლა დაახლოებით 7,3 ტრილიონ რუბლს, ანუ მთლიანი შიდა პროდუქტის 3,2%-ს ელოდება. ეს გასულ წელს დაფიქსირებულ 2,6%-ზე ბევრად დიდი დანაკლისია, მიუხედავად იმისა, რომ მთავრობა წელს მის შემცირებას ვარაუდობდა.

უკრაინის დაბომბვის კამპანიამ რუსეთის ნავთობგადამამუშავებელი ქარხნები დააზიანა. ამის გამო ქვეყანა წელს ნახშირწყალბადების გაყიდვით მოსალოდნელზე ნაკლებ შემოსავალს მიიღებს. რუსეთის ფინანსთა სამინისტრო 2026 წელს 7,6 ტრილიონი რუბლის მიღებას პროგნოზირებს, ნაცვლად მოსალოდნელი 8,9 ტრილიონი რუბლისა. ეს დონალდ ტრამპის მიერ ჰორმუზის სრუტეში გამოწვეული კრიზისის მიუხედავად ხდება.

ამრიგად, რუსეთის ვალი მთლიანი შიდა პროდუქტის 20%-ს გადააჭარბებს. თუმცა ევროპის ქვეყნების ბიუჯეტები უმეტესად სამოქალაქო ეკონომიკაზეა მიმართული, ხოლო რაკეტებისა და ჯარების დასაფინანსებლად აღებული ვალი კრემლს გაცილებით ძვირი უჯდება. ბოლო ობლიგაციების გასაყიდად მთავრობას ცენტრალური ბანკის განაკვეთთან მიახლოებული, 14%-ზე მაღალი სარგებლის შეთავაზება დასჭირდა. ამის გამო საბიუჯეტო დანაკლისი სულ უფრო იზრდება.