სენატმა ორშაბათს წინ წაწია ორპარტიული კანონპროექტი, რომელიც მონაცემთა ცენტრებისა და სხვა ინფრასტრუქტურული პროექტებისთვის ნებართვების განხილვას დააჩქარებს. ეს გასული კვირის არჩევნების შემდეგ კონგრესის პირველი მნიშვნელოვანი ნაბიჯი იყო. არჩევნებმა დონალდ ტრამპი და კონგრესის რესპუბლიკელები დამაჯერებლად უარყო.
კანონპროექტი აშშ-ში მსხვილი ინფრასტრუქტურული პროექტების მშენებლობას გაამარტივებს, მათ შორის წიაღისეული საწვავის მილსადენებისა და ელექტროგადამცემი ხაზებისას, რომლებიც ქსელს მეტ სუფთა ენერგიას მიაწვდის. მიზნის მისაღწევად კი გარემოსდაცვით და სოციალურ დაცვას შეასუსტებს. სწორედ ამიტომ კლიმატის დამცველებს კანონპროექტის, სახელწოდებით „ამერიკის ხელმისაწვდომობისა და სამუშაო ადგილების ორპარტიული აქტი“ (Baaja), მიმართ არაერთგვაროვანი დამოკიდებულება აქვთ.
ორშაბათს სენატმა კანონპროექტზე დებატების დაწყებას მხარი დაუჭირა, რაც რამდენიმე პროცედურული კენჭისყრიდან პირველი იყო. კანონპროექტი 73-მა სენატორმა დაუჭირა მხარი, 25 კი წინააღმდეგი იყო. კენჭისყრა დებატების შეწყვეტის საკითხს ეხებოდა და კანონპროექტი არ მიუღია, თუმცა ის კიდევ ერთი ნაბიჯით წასწია წინ.
ტრამპმა ყველა სენატორს მოუწოდა, მხარი დაეჭირათ 417-გვერდიანი კანონპროექტისთვის, რომელსაც სენატის ორი რესპუბლიკელი და ორი დემოკრატი აფინანსებს. თუმცა გასული კვირის ისტორიული „ლურჯი ტალღის“ არჩევნების შემდეგ გარემოსდაცვითი და ტომობრივი უფლებების დამცველებმა დემოკრატიულ ხელმძღვანელობას მოუწოდეს, კანონპროექტის გატარება შეეჩერებინა.
ორგანიზაციები Earthjustice, Sierra Club და ACLU კანონპროექტს ეწინააღმდეგებიან. მათი თქმით, ის მნიშვნელოვნად შეასუსტებს გარემოსდაცვით კანონებს, მათ შორის გარემოსდაცვითი პოლიტიკის ეროვნულ აქტს (Nepa), და დააჩქარებს გაზსადენებისა და იმიგრაციისა და საბაჟო სამსახურის (ICE) დაკავების ცენტრების მშენებლობას.
ძირძველი ხალხების ჯგუფებმა პარასკევს პრესკონფერენცია გამართეს და სენატორებს Baaja-ს წინააღმდეგ ხმის მიცემისკენ მოუწოდეს. მათი თქმით, კანონპროექტი შეასუსტებს ფედერალური მთავრობის სამართლებრივ ვალდებულებას, პროექტებზე, რომლებიც ტომებს ეხება, მათთან კონსულტაციები გამართოს.
ამერიკის ინდიელთა ეროვნული კონგრესის პრეზიდენტმა, მარკ მაკარომ, განაცხადა: „ეს ინდიელთა საზოგადოებისთვის არსებობისთვის უდიდესი საფრთხეა“.
პარასკევს მომიტინგეები სენატის უმცირესობის ლიდერის, ჩაკ შუმერის, შენობასთან შეიკრიბნენ. ისინი შიშობდნენ, რომ კანონპროექტი მონაცემთა ცენტრების მშენებლობას შეუწყობდა ხელს. ბილ მაკკიბენმა თქვა: „უაღრესად ირონიული იქნება, თუ არჩევნებში გამარჯვების შემდეგ, სადაც მონაცემთა ცენტრების წინააღმდეგობა მთავარი თემა იყო, კონგრესის პირველი ნაბიჯი მონაცემთა ცენტრების მშენებლობის გამარტივება იქნება“.
„ლურჯი ტალღის“ შედეგად არჩეული დემოკრატები თანამდებობებს იანვრამდე ვერ დაიკავებენ. ამიტომ კანონპროექტის მხარდამჭერებს ჯერ კიდევ აქვთ დრო, ის სენატში სწრაფად გაატარონ. ტექნიკურად, ახალ კონგრესამდე კანონპროექტის წარმომადგენელთა პალატაში მიღებისა და ტრამპისთვის გადაცემის დროც არის.
თუმცა შუალედურ არჩევნებში დემოკრატების წარმატება პოლიტიკურ დაძაბულობას ზრდის. წარმომადგენელთა პალატის უმცირესობის ლიდერმა ჰაკიმ ჯეფრისმა, რომელსაც ახალ კონგრესში პალატის სპიკერობას ელიან, თქვა, რომ კანონპროექტი „რამდენიმე მიმართულებით არასაკმარისია“. მათ შორის, მისი თქმით, კანონპროექტი ტომების სუვერენიტეტს არ იცავს. ჯეფრისმა დაამატა, რომ „ჩვენი ფრაქციის უფრო კონსტრუქციული ჩართულობის გარეშე კანონპროექტს ბრმად ხელს არ მოვაწერ“.
ორშაბათს უფრო ადრე კანონპროექტის დემოკრატმა სპონსორებმა, სენატორებმა მარტინ ჰაინრიხმა და შელდონ უაითჰაუსმა, განაცხადეს, რომ მის მისაღებად საკმარისი ხმები ჰქონდათ. ჰაინრიხის თქმით, მათ ბოლო წუთს ცვლილებები შეიტანეს, რათა ტომებთან კონსულტაცია უზრუნველეყოთ. მათი აზრით, კანონპროექტი განახლებად ენერგიას წიაღისეულ საწვავზე მეტად წაახალისებდა. ჰაინრიხმა თქვა: „თუ შევქმნით ღია, კონკურენტულ და თანაბარ პირობებს, სუფთა ენერგია იაფი იქნება და ბაზარზე იაფი გაიმარჯვებს“.
უაითჰაუსი, რომელსაც ჰალსტუხზე ქარის ტურბინები ეხატა, ამტკიცებდა, რომ კანონპროექტის მიღება დემოკრატებს მომავალ წელს, წარმომადგენელთა პალატასა და სენატში უმრავლესობის პირობებში, სუფთა ენერგიის პოლიტიკაზე მუშაობის შესაძლებლობას მისცემდა. მან თქვა: „ხალხმა უბრალოდ უნდა დამშვიდდეს და ცოტათი ირწმუნოს, რომ ეს ამბის დასასრული არ არის“.
Baaja-ს მხარდამჭერების თქმით, კანონპროექტი საჭიროა, რადგან აშშ-ში მსხვილი პროექტების მშენებლობას ძალიან დიდი დრო სჭირდება, ხოლო ის ვადებს შეამცირებს. კანონპროექტი ამარტივებს ფედერალურ წესებს შტატებს შორის ელექტროგადამცემი ხაზების მშენებლობისთვის. ის ზღუდავს იმას, თუ რა საკითხები განიხილება ეროვნული ისტორიული მემკვიდრეობის დაცვის კანონის ფარგლებში, და ამცირებს ტომებთან კონსულტაციას. კანონპროექტი ზღუდავს სუფთა წყლის კანონის გამოყენებას, ამოკლებს გადაშენების პირას მყოფი სახეობების შესახებ კანონის ვადებს, ზღუდავს აღმასრულებელი ხელისუფლების ჩარევას ფედერალური ნებართვების გაცემაში და მნიშვნელოვნად ცვლის Nepa-ს, მათ შორის განსაზღვრავს, რა საჭიროებს მის ფარგლებში განხილვას და ვის აქვს სასამართლოში სარჩელის შეტანის უფლება.
Baaja-ს წიაღისეული საწვავის ინდუსტრია უჭერს მხარს. ამერიკის ნავთობის ინსტიტუტმა (API) კანონპროექტს „ისტორიული შესაძლებლობა“ უწოდა და კონგრესს მოუწოდა, „ნებართვების რეფორმა წელს დაასრულოს“.
Earthjustice Action-ის პრეზიდენტმა, ები დილენმა, თქვა: „ის გაზსადენებისთვის უაღრესად დაჩქარებულ გზას ქმნის“. მისი თქმით, „გაზის ინდუსტრია ამით განსაკუთრებულად აღფრთოვანებულია, რადგან არსებული მილსადენების გამტარუნარიანობის გაზრდა სურს, რათა ექსპორტისთვის მეტი გათხევადებული ბუნებრივი აირი გაიტანოს და ენერგიაზე მშიერი მონაცემთა ცენტრები გაზით მოამარაგოს“.
კანონპროექტმა შესაძლოა გზა გაუხსნას Constitution-ის გაზსადენს, რომლის აშენებასაც კომპანია Williams Companies ნიუ-იორკის შტატში ცდილობს. შტატმა პროექტს 2016 წელს წყლის ხარისხის ნებართვა არ მისცა, თუმცა კომპანიამ ტრამპის ადმინისტრაციის პირობებში პროექტი გააცოცხლა. შემოთავაზებულმა გაზსადენმა შესაძლოა სუფთა წყლის კანონში ცვლილებებით ისარგებლოს.
Baaja-მ შესაძლოა დასავლეთში გაზსადენების მშენებლობაც შესაძლებელი გახადოს. წიაღისეული საწვავის მხარდამჭერ ჯგუფს, Western States and Tribal Nations-ს, სურს გაზსადენები ააშენოს, რათა ქვეყნის დასავლეთში მონაცემთა ცენტრები მოამარაგოს და თხევადი ბუნებრივი აირი გაიტანოს. 3 ნოემბერს, არჩევნების დღეს, ვაიომინგის სუიტუოთერის ოლქის კომისართა საბჭოსთან შეხვედრაზე, ჯგუფის პრეზიდენტმა ენდრიუ ბრაუნინგმა თქვა, რომ კანონპროექტზე კანონმდებლებთან საუბრობდა: „ნებართვების კანონპროექტი ძალიან მნიშვნელოვანია… ის დაგვჭირდება ყველაფრისთვის, რასაც ვგეგმავთ და ვაშენებთ“.
სუფთა ენერგიის ზოგიერთი დამცველი კანონპროექტის მიღებას ემხრობა, რადგან ის განახლებად ენერგიას ელექტროქსელში ჩართავს. ქარისა და მზის ენერგიის ობიექტებისა და ბატარეების მშენებლობა ახლა იაფია, მაგრამ ქვეყანას არ აქვს საკმარისი ელექტროგადამცემი ხაზები, რათა სუფთა ენერგია იქ მიიტანოს, სადაც საჭიროა.
შტატებს შორის ელექტროგადამცემი ხაზების მშენებლობას შეიძლება ათწლეული დასჭირდეს. ენერგეტიკულ პროექტებს ქსელთან მიერთებაც აფერხებს. 2025 წლის ბოლოს ელექტროქსელთან მიერთების რიგში 2 060 GW-იანი ჯამური გენერაციისა და შენახვის სიმძლავრე იყო.
Rhodium Group-ის ენერგეტიკისა და კლიმატის მიმართულების დირექტორმა, ბენ კინგმა, თქვა, რომ Baaja ქსელთან მიერთების რიგის წესებს შეცვლიდა და საჭირო გადამცემი ხაზების მშენებლობის შესაძლებლობას გააჩენდა. მისი თქმით, „სუფთა [ენერგიის] პოლიტიკის მხარდაჭერა ახლა საკმაოდ დაბალ ნიშნულზეა“. ის ტრამპის მიერ სუფთა ენერგიის საგადასახადო შეღავათების გაუქმებას გულისხმობდა. კინგმა დაამატა: „[Baaja] შესაძლებლობას ქმნის, რომ შემდეგი კლიმატური პოლიტიკის ტალღის დაწყებისას ობიექტები უფრო სწრაფად ავაშენოთ“.
ბევრმა ექსპერტმა შეაფასა, რა გავლენა ექნება კანონპროექტს ემისიებზე, თუმცა ამ საკითხზე დიდი გაურკვევლობაა. Rhodium Group-ის ანალიზის თანახმად, Baaja-ს მიღების შემთხვევაში ქვეყნის შიგნით ემისიები შემცირდება. თუმცა პერდიუს უნივერსიტეტის საინჟინრო მიმართულების პროფესორის, კევინ კირხერის, სხვა მოდელის მიხედვით, ემისიები გაიზრდება.
კირხერის თქმით, Baaja-ს სასარგებლოდ ოპტიმისტური არგუმენტი ისაა, რომ სუფთა ენერგიის დიდი მოცულობა მზად არის და, თუ გრძელ რიგებსა და რეგულაციებს მოვიშორებთ, „თანაბარ პირობებს შევქმნით და ენერგიას სრულ გასაქანს მივცემთ“, სუფთა ენერგია ეკონომიკური თვალსაზრისით გაიმარჯვებს. მან თქვა: „ვფიქრობ, ეს ხედვა მოძველებულია“.
კანონპროექტის გავლენა ემისიებზე ნაწილობრივ დამოკიდებულია იმაზე, ენერგიის რომელი წყაროები ჩაერთვება ქსელში. Rhodium Group-მა 2025 წლის ანგარიშზე დაყრდნობით ივარაუდა, რომ ქსელს დამატებული სიმძლავრის 85% განახლებადი ენერგიის წყაროებზე მოვიდოდა. კირხერის თქმით, ქსელის ზოგიერთმა ოპერატორმა წელს რიგები განაახლა და იქიდან ზედმეტი და სპეკულაციური შეთავაზებები ამოიღო. 3 აგვისტოს მდგომარეობით PJM-ის რიგში გაზზე მომუშავე ობიექტები ჭარბობდა.
კინგის თქმით, ეკონომიკური მაჩვენებლები განახლებადი ენერგიის ღირებულების მკვეთრ შემცირებაზე მიუთითებს, წიაღისეული საწვავი კი იაფი არ ხდება. მან თქვა: „ამის ნაწილი იმაზე დადებული ფსონია, თუ რა გაიმარჯვებს მომავალში. ჩვენი მოდელების მიხედვით, უახლოეს მომავალში ენერგეტიკის ზრდაში სუფთა წყაროები დომინირებს, თუმცა სხვებს შეიძლება განსხვავებული შეხედულება ჰქონდეთ. API-ს შეიძლება სხვა აზრი ჰქონდეს, მათ შეიძლება ივარაუდონ, რომ ზრდის მეტი შესაძლებლობა აქვთ“.
კირხერმა აღნიშნა, რომ კანონპროექტის პირველად წარდგენის შემდეგ, 30 სექტემბერს, სხვადასხვა მოდელს სამეცნიერო რეცენზიის გავლა ჯერ ვერ მოესწრო. მან თქვა: „უნდა გვახსოვდეს, რომ 417 გვერდის უაღრესად რთული იურიდიული ტექსტის პროცესად გარდაქმნა… უკიდურესად რთულია და ბევრი გაურკვევლობა ახლავს“.
კანონპროექტი Nepa-ს მოქმედების სფეროს მნიშვნელოვნად შეამცირებს. ის დაავიწროებს „ფედერალური მასშტაბის მნიშვნელოვან ქმედებას“, რომელიც Nepa-ს ფარგლებში განხილვას მოითხოვს, და ფაქტობრივად სასამართლოებს Nepa-ს მოთხოვნების აღსრულების უფლებას ჩამოართმევს.
Nepa ძლიერი კანონია, რომელსაც იურისტები ტრამპის ადმინისტრაციის გეგმის შესაჩერებლად იყენებდნენ. გეგმა 11 უზარმაზარი საწყობის იმიგრანტთა დაკავების ცენტრად გადაკეთებას ითვალისწინებდა. ამერიკის სამოქალაქო თავისუფლებათა კავშირმა სენატორებს წერილი გაუგზავნა და გააფრთხილა, რომ კანონპროექტის მიღებამ შესაძლოა ICE-ის დაკავების ცენტრების მშენებლობა დააჩქაროს. წერილში ნათქვამია: „ამჟამინდელი სახით კანონპროექტი ხელს შეუშლის, თუ მთლიანად არ ჩაშლის, ACLU-სა და ჩვენი პარტნიორების მნიშვნელოვან საქმიანობას, რომელიც ICE-ის მიერ იმიგრანტთა დაკავების სახიფათო გაფართოების შეჩერებას ისახავს მიზნად“.
Earthjustice-ის წარმომადგენლის, დილენის, თქმით, Baaja-ს მიღება „1970-იანი წლების შემდეგ აშშ-ის გარემოსდაცვითი კანონების ყველაზე მასშტაბური გადახედვა“ იქნება. მან თქვა: „სამართლიან შეშფოთებას იწვევს ის, რომ Nepa-ს მნიშვნელოვანი პროექტების შესაფერხებლად იყენებდნენ, თუმცა ხალხმა ეს პრობლემა წლების წინ აღიარა. კანონი შეიცვალა და უზენაესმა სასამართლომაც მნიშვნელოვნად შეასუსტა. ეს კანონპროექტი კი მის ბოლო ნაწილებს იღებს, რომლებიც ასეთი ადმინისტრაციის პირობებში მნიშვნელოვანია“.
დილენის თქმით, ტრამპი წიაღისეული საწვავის პოლიტიკას, რომლის დევიზიცაა „ბურღე, პატარავ, ბურღე“, უჭერს მხარს, ხოლო Baaja-ს მიერ გარემოსდაცვითი რეგულაციების შესუსტება მას კიდევ უფრო გაათამამებს. მან ტრამპის გეგმაზე მიუთითა, რომელიც UNESCO-ს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთან, ჩაკოს კულტურის ეროვნულ ისტორიულ პარკთან, ბურღვის ნებართვას ითვალისწინებს. დილენმა თქვა: „ჩაკოს კანიონი საფრთხის წინაშეა“.
დილენმა თქვა: „Earthjustice-ში მტკიცედ გვწამს სუფთა ენერგიის მშენებლობისა და იმ ვადაში მოქმედების, რომელსაც არსებული საფრთხეები მოითხოვს. თუმცა ჩვენი ქვეყნის უკეთესად და უფრო სწრაფად აშენების გზა ტომების გადათელვა და იმ პრეზიდენტის გათამამება არ არის, რომლის წინააღმდეგაც ამომრჩევლებმა ისტორიული აქტიურობით ხმა მისცეს“.
კომენტარი (0)
გაგვიზიარე შენი აზრი.
კომენტარები ავტომატურად მოწმდება.
აზრის გასაზიარებლად შექმენი ანგარიში ან შედი.
კომენტარები ჯერ არ არის. დაწერე პირველი.