შვეიცარიამ ნეიტრალიტეტის შეზღუდვის ინიციატივა უარყო

შვეიცარიელმა ამომრჩევლებმა კვირას უარყვეს ნეიტრალიტეტის უფრო მკაცრი ფორმა. ის მთავრობას ეკონომიკური სანქციების დაწესებასა და უსაფრთხოების საკითხებზე ნატოსთან თანამშრომლობას აუკრძალავდა. შვეიცარიული მედიის ცნობით, ხმების წინასწარი დათვლის შედეგები აჩვენებს, რომ „არას“ დაახლოებით 70% უჭერს მხარს. რეფერენდუმის ინიციატივას მემარჯვენე პოპულისტური შვეიცარიის სახალხო პარტია (Schweizerische Volkspartei, SVP) უჭერდა მხარს.

წინადადების მიზანი კონსტიტუციაში ნეიტრალიტეტის შესახებ სპეციალური მუხლის შეტანა იყო. ამჟამად კონსტიტუციაში მხოლოდ ის წერია, რომ ინსტიტუტებმა ნეიტრალიტეტი უნდა დაიცვან. ინიციატივა ასევე ომში ჩართული ქვეყნებისთვის სანქციების დაწესების შესაძლებლობას გააუქმებდა. გამონაკლისი იქნებოდა გაეროს მიერ დამტკიცებული სანქციები, რომელთა შესრულებაც შვეიცარიას, როგორც ორგანიზაციის წევრს, ევალება. ამგვარად, ტექსტი პირდაპირ რუსეთს ეხებოდა, რომელსაც ევროკავშირმა სანქციების რამდენიმე პაკეტი დაუწესა. კამპანიის დროს მოსკოვმა ინიციატივას აშკარა მხარდაჭერა გამოუცხადა. მისმა მოწინააღმდეგეებმა, მათ შორის შვეიცარიის ყველა დანარჩენმა პარტიამ, წინადადებას „პუტინის მხარდამჭერი“ უწოდეს და რუსეთის ჩარევა დაგმეს.

მოსკოვის მიერ უკრაინაში შეჭრის შემდეგ ბერნი ევროპული სანქციების უმეტესობას შეუერთდა. მთავრობამ ეს ნაბიჯი საერთაშორისო სამართლის აშკარა დარღვევის გამო საჭიროდ მიიჩნია. საერთაშორისო სამართალი შვეიცარიის ნეიტრალიტეტს 1815 წლიდან იცავს.

შვეიცარიელი პოპულისტი მემარჯვენეების პატრიარქი და ფედერალური მთავრობის ყოფილი წევრი კრისტოფ ბლოხერი (Christoph Blocher) რეფერენდუმის მთავარი ინიციატორია. მისი აზრით, ეს სანქციები შვეიცარიის ნეიტრალიტეტს არღვევს და პატარა ქვეყანას რუსეთის შესაძლო სამიზნედ აქცევს. კამპანიის ფარგლებში მთელი ქვეყნის მასშტაბით დაფინანსდა პლაკატები, რომლებიც მოსახლეობას მოუწოდებდა: „არა ომს, დიახ ნეიტრალიტეტს“. მათი მთავარი გამოსახულება მშვიდობის თეთრი მტრედები იყო.

ინიციატივის თანახმად, შვეიცარია ნატოსთან თანამშრომლობას მხოლოდ თავდასხმის შემთხვევაში შეძლებდა. ეს შეწყვეტდა თავდაცვისა და უსაფრთხოების სფეროებში ალიანსთან ამჟამინდელ თანამშრომლობას, მიუხედავად იმისა, რომ ქვეყანა ნატოს წევრი არ არის. ბერნის შეფასებით, დღევანდელი გაურკვევლობისა და არასტაბილურობის პირობებში ეს ქვეყნის თავდაცვისთვის მზადყოფნას შეამცირებდა.

ფედერალურმა მთავრობამ კამპანიის დროს ხაზგასმით აღნიშნა: „შვეიცარია ნეიტრალიტეტს საკუთარი უსაფრთხოებისა და დამოუკიდებლობის დასაცავად იყენებს“. ამასთან, ქვეყანა კონფლიქტებში შუამავლობასა და სამიტების ან სამშვიდობო მოლაპარაკებების მასპინძლობას სთავაზობს მხარეებს. ეს რუსეთის ომს უკრაინაში ასევე ეხება.