ტრამპმა წითელ ზღვაში საუდის არაბეთის დახმარებაზე უარი თქვა

მონარქიამ გადაწყვიტა, ერაყის მთავრობას აუცილებელი ზომების მისაღებად და სამომავლო თავდასხმების აღსაკვეთად შესაძლებლობა მისცეს. ბაღდადმა დაადასტურა, რომ თავდასხმა მისი ტერიტორიიდან განხორციელდა. მან იმ რეგიონის სამხედრო მეთაური გაათავისუფლა, საიდანაც დრონები გაუშვეს, და ირანთან სასაზღვრო გადასასვლელი დახურა.

ჰუთებმა პარასკევს სწრაფი შეტევა დაასრულეს და სამხრეთში საკვანძო საპორტო ქალაქები და კუნძულები დაიკავეს. ისინი იემენის საერთაშორისოდ აღიარებულ და რიადის მოკავშირე მთავრობას ეკუთვნოდა. ამ ადგილებიდან ბაბ ელ-მანდების სრუტეში მოძრაობის კონტროლია შესაძლებელი. სრუტე სუეცის არხამდე მისასვლელად აუცილებელია და მასზე მსოფლიო საზღვაო ვაჭრობის 10% მოდის.

ირანისთვის ჰორმუზის სრუტის ბლოკადა აშშ-თან ომის დასრულების მოლაპარაკებებში მთავარი ბერკეტია. ბაბ ელ-მანდებზე მოკავშირეების კონტროლი მას მსოფლიო ენერგეტიკულ ბაზარზე ზეწოლის კიდევ ერთ შესაძლო საშუალებას აძლევს.

1 200-კილომეტრიან საუდის ნავთობსადენზე თავდასხმა დამატებითი დარტყმაა. არაბეთის ნახევარკუნძულზე გამავალი მილსადენით საუდის არაბეთს მსოფლიო მოხმარების თითქმის 5% გაჰქონდა. ამ მარშრუტის წყალობით, ის ჰორმუზის ბლოკადას სპარსეთის ყურის სხვა ქვეყნებზე უკეთ უმკლავდებოდა.

იემენელი მეამბოხეები აცხადებენ, რომ ბაბ ელ-მანდებში ნაოსნობას მხოლოდ საუდის კომპანიებს შეუზღუდავენ. ისინი მოქმედებას 2014 წლიდან იემენის საერთაშორისოდ აღიარებულ მთავრობასთან მიმდინარე კონფლიქტს უკავშირებენ.

რიადი სექტემბრის დასაწყისიდან ათობით დაბომბვით ცდილობს ჰუთების წინსვლის შეკავებას. ეს იემენში 2022 წელს გაეროს ხელშეწყობით მიღწეული მყიფე ზავის შემდეგ ყველაზე მძიმე საბრძოლო ეპიზოდია. გაეროს მონაცემებით, ბოლო ბრძოლებმა 50 000 ადამიანი სახლებიდან იძულებით განდევნა. ათწლეულზე ხანგრძლივი ჰუმანიტარული კრიზისი კიდევ უფრო გაუარესდა. მოსახლეობის ნახევარზე მეტს, დაახლოებით 22 მილიონ ადამიანს, ჰუმანიტარული დახმარება სჭირდება.

როიტერსის მიერ მოყვანილი ირანული და იემენური წყაროების ცნობით, გვარდიამ მაღალი რანგის პირები იემენში გადაიყვანა. მისი ხელმძღვანელობით ჰუთებმა ბოლო 48 საათში საპორტო ქალაქი მოხა და მაიუნის კუნძული, რომელსაც პერიმსაც უწოდებენ, დაიკავეს. კუნძული 28 კილომეტრის სიგანის სრუტის შუაგულში მდებარეობს.

ჰუთების კონტროლი ბაბ ელ-მანდებში ნაოსნობას კიდევ უფრო მოწყვლადს ხდის. ჰორმუზის ბლოკადის გამო ამ მარშრუტის მნიშვნელობა თებერვლიდან გაიზარდა. თუმცა, 2023 წლის ბოლოდან მასზე მოძრაობა 60%-ით შემცირდა. მაშინ ჰუთებმა ისრაელთან დაკავშირებულ გემებზე თავდასხმები დაიწყეს და ამას ღაზის მხარდაჭერის ჟესტი უწოდეს.

ბევრმა საზღვაო კომპანიამ ევროპის ბაზრებამდე მისასვლელად აფრიკის შემოვლა აირჩია. ამან ხარჯები და მიწოდების ვადები გაზარდა. იგივე ვითარება შესაძლოა ახლაც განმეორდეს, როცა აშშ ენერგიის გაძვირების თავიდან აცილებას ცდილობს. ვაშინგტონი ირანის პორტების ბლოკადას ინარჩუნებს. მან აგვისტოში პირდაპირი და ირიბი სანქციების ახალი პაკეტი შემოიღო, რათა თეირანი იზოლაციაში მოაქციოს და ირანი დანებებაზე აიძულოს. ამჟამად ასეთი შედეგი შორეულ პერსპექტივად ჩანს.

თემებიტრამპმაჰუთებმააშშახლო აღმოსავლეთშიბაბ ელ-მანდებიიემენელიირანისსაუდის არაბეთისწითელ ზღვაშიჰორმუზის სრუტის

გამოქვეყნდა 12 სექტემბერი, 2026