აფეთქებები მსოფლიოში დღეში ხუთზე მეტ ბავშვს კლავს ან აზიანებს

კონფლიქტებში დრონებისა და ხელოვნური ინტელექტის მზარდი გამოყენება ბავშვებს ახალი საფრთხეების წინაშე აყენებს. ამ დროს მსოფლიოში ასაფეთქებელი მოწყობილობები დღეში ხუთზე მეტ ბავშვს კლავს ან აზიანებს.

Save the Children-ის (StC) ახალი კვლევის თანახმად, 2020-დან 2025 წლამდე ნაღმებითა და ომის ფეთქებადი ნარჩენებით დაზარალებულ მშვიდობიან მოსახლეობაში თითქმის ნახევარი ბავშვი იყო. 12 000-ზე მეტი ბავშვი დაიღუპა ან დაშავდა.

სამხედრო ტექნოლოგიების სწრაფი განვითარება მშვიდობიანი მოსახლეობის კონფლიქტთან შეხების ხასიათს ცვლის. ამავდროულად, უფლებადამცველი ჯგუფები აცხადებენ, რომ ბავშვებისა და მათი ოჯახების დასაცავად შექმნილი საერთაშორისო ნორმები სუსტდება.

StC-ის ცნობით, გასულ წელს მსოფლიოში მშვიდობიანი მოსახლეობისთვის ზიანის მიყენების შემთხვევების დაახლოებით ორი მესამედი ჰაერიდან გაშვებულ ასაფეთქებელ მოწყობილობებს, მათ შორის მოიერიშე დრონებს უკავშირდებოდა. მათი ყურადღების მისაქცევად თავის ასარიდებლად მედიკოსები პროცედურებს ტელეფონის შუქზე ატარებდნენ.

გასულ წელს უკრაინაში სკოლებზე დრონებით თავდასხმები 358%-ით გაიზარდა. სუდანში კი მიმდინარე წლის პირველ თვეებში ბავშვების დაღუპვისა და დაშავების შემთხვევების უდიდესი უმრავლესობა დრონებით თავდასხმებს უკავშირდებოდა.

ათი წლის ხალილი ღაზაში, სკოლის მახლობლად ფეხბურთს თამაშობდა, როცა ბურთი ომის ფეთქებადი ნარჩენით დაბინძურებულ ადგილას შეგორდა. ბურთის გამოსატანად მისულ ბავშვს აფეთქებისას სახე, ორივე თვალი და ერთი ყური ნამსხვრევებით დაუზიანდა.

მას შემდეგ ხალილს მხედველობა მნიშვნელოვნად დაუქვეითდა, მუდმივი ტკივილი და სმენის პრობლემები აწუხებს. მას დაფაზე დაწერილის წაკითხვა და სხვა ბავშვებთან თამაში უჭირს.

42 წლის დედამ, მონამ თქვა: „მისი სისხლით დაფარული და თვალების გახსნის უუნარო დანახვა ჩემი ცხოვრების ერთ-ერთი ყველაზე მტკივნეული მომენტი იყო. მრავალწლიანი ლოდინის შემდეგ ის ჩემი ერთადერთი ვაჟია და მისი ტანჯვის ყურება გამანადგურებელია“.

მონასა და ხალილის სახელები მათი უსაფრთხოების დასაცავად შეცვალეს.

StC-მ ღაზა თანამედროვე ომის ახალი ეტაპის მაგალითადაც დაასახელა. მჭიდროდ დასახლებულ ადგილებში დრონებით თვალთვალს, ხელოვნური ინტელექტით მხარდაჭერილ სამიზნის შერჩევასა და სხვა უპილოტო სისტემებს საგანგაშო მასშტაბით იყენებენ.

ხელოვნურმა ინტელექტმა ომის წარმოების წესი უკვე შეცვალა. სამიზნის ამოცნობას ადრე ათეულობით წუთი სჭირდებოდა, ზოგ შემთხვევაში კი ახლა ამას წამები ჰყოფნის. ომში მისი მზარდი გამოყენება ძალის გამოყენების შესახებ გადაწყვეტილებების მიღების წესზეც შეშფოთებას იწვევს. ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, როცა ადგილზე ბავშვები და სხვა მშვიდობიანი მოქალაქეები იმყოფებიან.