აშშ-ის ანალიტიკური ცენტრის სამხედრო გეგმა აზიაში მოკავშირეებს აშფოთებს

იანგმა აღნიშნა, რომ აშშ-ის პრეზიდენტი დონალდ ტრამპი ევროპისა და აზიის მოკავშირე ქვეყნებიდან ჯარების გაყვანით არაერთხელ დაიმუქრა. ის ამას უფრო დიდი გადასახდელების ან ორმხრივ ურთიერთობებში სხვა დათმობების მიუღებლობას უკავშირებდა.

იანგმა თქვა: „ეს სრულად თავშეკავებული პოლიტიკისკენ გადადგმული ნაბიჯია და ჩინეთის მიმართ ზედმეტად დამთმობი ჩანს“. მისი თქმით, თეთრი სახლის მიერ წინადადებების მიღებაზე არაფერი მიუთითებს, თუმცა ისინი მის იზოლაციონისტურ და გარიგებაზე დაფუძნებულ პრინციპებს ემთხვევა. თუ ტრამპი გეგმებს მოიწონებს, შედეგები „მიწისძვრის მასშტაბის“ იქნება.

ანგარიში აზიაში აშშ-ის უსაფრთხოების ვალდებულებების მდგრადობაზე ფართო შეშფოთების ფონზე გამოქვეყნდა. ამას განსაკუთრებით ტაივანისა და სამხრეთ ჩინეთის ზღვის გარშემო დაძაბულობა განაპირობებს.

კავანას დამამშვიდებელი შეფასებების მიუხედავად, ბევრი ანალიტიკოსი ვარაუდობს, რომ აშშ-ის მხარდაჭერის გაქრობა ჩინეთს ტაივანის სწრაფად ხელში ჩაგდებისკენ უბიძგებს. ბირთვული იარაღის მქონე ჩრდილოეთ კორეა კი სამხრეთ კორეას მეტ მოთხოვნას წაუყენებს. სავარაუდოდ, რეგიონში თავდაცვის ხარჯებიც მკვეთრად გაიზრდება და საბოლოოდ ბირთვული იარაღის გაუვრცელებლობის ძალისხმევა დაზიანდება.

კავანა ამ საფრთხეებს ნაკლებ მნიშვნელობას ანიჭებს. მისი დასკვნით, „რეგიონული ჰეგემონიისკენ ჩინეთის გზა რთული იქნება, აზიიდან აშშ-ის ტერიტორიისთვის მომდინარე საფრთხეები მცირეა, ხოლო აშშ-ის ეკონომიკური ინტერესებისთვის გამოწვევები ნაკლებად სავარაუდო და გარკვეულწილად თვითშემაკავებელია“.

დაიტო ბუნკას უნივერსიტეტის (Daito Bunka University) საერთაშორისო ურთიერთობების პროფესორმა და სამხედრო საკითხების სპეციალისტმა გარენ მალოიმ კვლევა ტრამპისა და მისი გარემოცვის მრავალწლიანი, არათანმიმდევრული არგუმენტების ერთ-ერთ ყველაზე საფუძვლიან ვერსიად შეაფასა. მისი განმარტებით, ამ ხედვით, აშშ-ის პრიორიტეტი საკუთარი ტერიტორიის დაცვაა, სხვა მისიების ყველა ხარჯი კი ფუჭია.

მალოიმ თქვა: „ჩემი აზრით, ეს ყველაფრის ფასის დანახვაა, მისი ღირებულების კი არაფრად ჩაგდება“. მან რამდენიმე „აშკარა პრობლემა“ გამოყო. კერძოდ, აშშ დატოვებულ სივრცეს ჩინეთს და შედარებით ნაკლებად რუსეთს უთმობს. ვაშინგტონი ასევე კარგავს გავლენას რეგიონის გეოპოლიტიკაზე, მათ შორის „ნორმების, სტანდარტებისა და კანონების ჩამოყალიბებაზე“.

ტრამპი თითოეული ზრდასრული ამერიკელისთვის ათასობით დოლარის გაცემას დაჰპირდა, თუ მისი პარტია შუალედურ არჩევნებში გაიმარჯვებს. ამის შესახებ მალოიმ იკითხა: „ღირს ამისთვის ფულის დაზოგვა, რომელსაც ტრამპი საგადასახადო შეღავათში ან საარჩევნო მოსყიდვაში დახარჯავს?“ მან დასძინა: „ეს საბოლოო მოკლევადიანი ხედვაა, რომელიც მთელ მსოფლიოში დიპლომატებს მოსვენებას არ აძლევს“.

ტროის უნივერსიტეტის (Troy University) სეულის კამპუსის საერთაშორისო ურთიერთობების პროფესორმა დენ პინკსტონმა გეგმა „მცდარი და არარეალისტური“ უწოდა. მისი თქმით, ანგარიში საერთაშორისო კოლექტიური და თანამშრომლობაზე დაფუძნებული უსაფრთხოების მრავალწლიან პრაქტიკას ეწინააღმდეგება. პინკსტონმა დასძინა: „გიკვირს, მეორე კუნძულოვან ჯაჭვზე შეჩერდებიან თუ აშშ-ის ტერიტორიამდე ბოლომდე დაიხევენ“.

პინკსტონის თქმით, აშშ-ის იზოლაციონისტები ნატოსა და სხვა მოკავშირეებს „მხოლოდ ტვირთად და ხარჯად“ განიხილავენ, რაც „ზედმეტად გამარტივებული“ მიდგომაა. ინდოეთ-წყნარი ოკეანის რეგიონში უსაფრთხოების ალიანსებიდან გასვლით აშშ სავაჭრო ურთიერთობებს საფრთხეს შეუქმნის და რთულ საკითხებზე გავლენას დიდწილად დათმობს. მათ შორისაა მეკობრეობასთან, საერთაშორისო სანქციების დარღვევასთან, კიბერდანაშაულთან, ჯაშუშობასთან, კონტრაბანდასთან, კლიმატის ცვლილებასთან, თევზჭერასა და საზღვართაშორის ფინანსურ დანაშაულთან ბრძოლა.

პინკსტონმა თქვა: „გულუბრყვილობაა იმის დაჯერება, რომ აშშ-ის გასვლის შემდეგ ჩინეთი კეთილგანწყობილი იქნება. ასევე გულუბრყვილობაა რწმენა, რომ კანონის უზენაესობის, ტერიტორიული დავების მშვიდობიანი მოგვარების ან ადამიანის უფლებების საკითხებში ის სხვების საუკეთესო ინტერესებით იმოქმედებს“.

თემებიგარენ მალოიდენ პინკსტონიდონალდ ტრამპიუილიამ იანგიჯენიფერ კავანადაიტო ბუნკას უნივერსიტეტისაერთაშორისო კრიზისული ჯგუფიტროის უნივერსიტეტიფონდი „თავდაცვის პრიორიტეტები“ტაივანი

გამოქვეყნდა 15 სექტემბერი, 2026