ევროპელები უკრაინის ომის შემდეგ რუსეთთან უსაფრთხოების საკითხებზე მოლაპარაკების პირობებს აყალიბებენ

გერმანიასა და ევროპის სხვა ქვეყნების დიდ უმრავლესობას რუსეთთან უსაფრთხოების მთავარ საკითხებზე საუბარი მხოლოდ უკრაინის ომის დასრულების შემდეგ სურს. ირლანდიის დედაქალაქ დუბლინში გამართულ ევროპულ სამიტზე 39 ქვეყნის მიერ ხელმოწერილ განცხადებაში ნათქვამია, რომ ისინი მხარს უჭერენ რისკების მართვისა და შემცირების დამატებით მექანიზმებზე მოლაპარაკებას, რაც ევროპაში სტაბილურობას შეუწყობდა ხელს. თუმცა, ასეთი მოლაპარაკება მხოლოდ ევროპაში მშვიდობის აღდგენის შემდეგ შეიძლება გაიმართოს.

მოლაპარაკებებზე შეიძლება განიხილონ როგორც სამხედრო რისკები, ისე საფრთხეები, რომლებიც შეიარაღებული აგრესიის ზღვარს ქვემოთ მოქცეული ქმედებებიდან მომდინარეობს. ჩვეულებრივ, ამაში ე.წ. ჰიბრიდული საფრთხეები, მაგალითად, დივერსიული აქტები და დეზინფორმაციული კამპანიები იგულისხმება. წარსულში რუსეთი, სხვათა შორის, თავისი საზღვრების სიახლოვეს ნატოს წარმომადგენლობის შეზღუდვას ითხოვდა.

საფრანგეთის ინიციატივით შემუშავებული ტექსტი გამოქვეყნდა სათაურით „განცხადება ევროპის უსაფრთხოების მთავარ პრინციპებზე“. მასში კიდევ ერთხელაა ხაზგასმული, რომ უკრაინის შესახებ გადაწყვეტილებები უკრაინის გარეშე, ხოლო ევროპის უსაფრთხოებაზე გადაწყვეტილებები ევროპელების გარეშე არ უნდა მიიღონ. ასევე, დადასტურებულია უკრაინისთვის მყარი და სარწმუნო უსაფრთხოების გარანტიების აუცილებლობა, ისევე როგორც სხვა არაერთი ცნობილი პოზიცია და პრინციპი.

ტექსტში, სხვათა შორის, გაეროს წესდება, ნატოსა და ევროკავშირის ხელშეკრულებებია ნახსენები. გაერთიანებული სამეფოს პრემიერ-მინისტრმა ენდი ბერნჰემმა დუბლინში თქვა, რომ განცხადებაში ნატოს ხსენება „მნიშვნელოვანი“ იყო, რადგან საბოლოოდ სწორედ ნატომ უნდა „უზრუნველყოს“ ვითარების უსაფრთხოება უკრაინის ომის შემდეგ.

ევროპელების განცხადებამდე გავრცელდა ვარაუდები, რომ შესაძლოა, ამერიკელები რუსებთან ორმხრივად განეხილათ ევროპის უსაფრთხოების ახალი წესრიგი. აშშ-ის მომლაპარაკებელმა ჯარედ კუშნერმა X-ზე აღწერა უსაფრთხოების წესრიგი, რომელიც კომუნიკაციას, სამხედრო გამჭვირვალობასა და ესკალაციის რისკების შემცირებას უნდა დაეფუძნოს.

კრემლის პრესსპიკერმა დმიტრი პესკოვმა გააკრიტიკა ევროპელები და თქვა, რომ მოსკოვი მათგან კონტინენტზე უსაფრთხოების მომავალი სისტემის საკითხების განხილვის მზადყოფნას ჯერ ვერ ხედავს. მისი თქმით, ევროპელებს მოლაპარაკების ხელმძღვანელიც კი ჯერ არ შეურჩევიათ.

ევროპის ზოგიერთმა ქვეყანამ, მათ შორის სომხეთმა, აზერბაიჯანმა, ბოსნია-ჰერცეგოვინამ და შვეიცარიამ, განცხადებას ხელი არ მოაწერა. ევროკავშირის წევრ ქვეყნებს შორის ბულგარეთი ერთადერთი იყო, რომელმაც ხელმოწერაზე უარი თქვა. მიზეზები თავდაპირველად არ დასახელებულა.