ნეთანიაჰუ აშშ-ის სამხედრო დახმარების შეწყვეტას აპირებს

აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა მოულოდნელად განაცხადა, რომ ისრაელისთვის მილიარდობით დოლარის სამხედრო დახმარებას უკვე წლის ბოლოს შეწყვეტდა. ისრაელის პრემიერ-მინისტრმა ბენიამინ ნეთანიაჰუმ კი დახმარებიდან ეტაპობრივი გასვლის შესახებ ისაუბრა. ნეთანიაჰუს ოფისის განცხადების თანახმად, ისრაელი ეკონომიკურად საკმარისად ძლიერია, რომ ამერიკული სამხედრო დახმარების გარეშეც იარსებოს.

თუმცა, ფინანსური დახმარებიდან აშშ-თან პარტნიორობაზე გადასვლა ეტაპობრივად უნდა მოხდეს. ნეთანიაჰუს კონკრეტული ვადა არ დაუსახელებია.

1996 წელს პრემიერ-მინისტრმა ნეთანიაჰუმ განაცხადა, რომ ისრაელი აშშ-ისგან 1,2 მილიარდი დოლარის ფინანსურ დახმარებას თანდათანობით შეწყვეტდა. მან ეს გააკეთა. 30 წლის შემდეგ პრემიერ-მინისტრმა ნეთანიაჰუმ თქვა, რომ ისრაელი ეკონომიკურად საკმარისად ძლიერია, რათა სამხედრო დახმარებაზე ეტაპობრივად თქვას უარი. დღეს ისრაელს აქვს…

ამ დრომდე ისრაელი აშშ-ისგან ყოველწლიურად დაახლოებით 3,8 მილიარდ დოლარს იღებს. ნოემბრის დასაწყისში ტრამპმა დახმარების შეწყვეტის შესახებ გამოაცხადა: „რამდენიმე თვის წინ შევთანხმდით, რომ ამას შევწყვეტდით“, თქვა ტრამპმა Fox News-ის გადაცემაში „Fox and Friends“, სადაც ისრაელის პრემიერ-მინისტრ ბენიამინ ნეთანიაჰუსთან შეთანხმებაზე საუბრობდა. ტრამპის თქმით, წლის დასრულების შემდეგ აშშ გადახდებს აღარ განახორციელებს. მაშინ ტრამპმა თქვა, რომ შეწყვეტის იდეა ნეთანიაჰუს ეკუთვნოდა, რომელსაც წლების განმავლობაში მიმდინარე თანხების „ფლანგვის“ შეჩერება სურდა.

ტრამპის განცხადებამ ისრაელში კრიტიკა და შეშფოთება გამოიწვია, მათ შორის შესაძლო შედეგების გამო, რომლებიც უსაფრთხოებასა და სახელმწიფო ფინანსებს შეეხებოდა.

ნეთანიაჰუს ამერიკული სამხედრო დახმარებიდან ეტაპობრივი გასვლის შესახებ მანამდეც ჰქონდა ნათქვამი. იანვარში, ბრიტანულ ჟურნალ „ეკონომისტთან“ ინტერვიუში, ნეთანიაჰუმ თქვა, რომ ისრაელს მომდევნო ათი წლის განმავლობაში დახმარებაზე სრულად უარის თქმა სურდა.

აშშ-თან მოქმედი ათწლიანი შეთანხმება 2028 წლის სექტემბრის ბოლომდე ყოველწლიურად დაახლოებით 3,8 მილიარდი დოლარის სამხედრო დახმარებას ითვალისწინებს. ისრაელის საინფორმაციო პორტალ „იენეტის“ (ynet) ცნობით, დახმარება თავდაპირველად ნახევრამდე უნდა შემცირდეს, შემდეგ კი ხუთი წლის განმავლობაში ეტაპობრივად შეწყდეს. პორტალმა ნეთანიაჰუს ახალი განცხადება ტრამპის მიერ დახმარების უახლოეს მომავალში შეწყვეტის შესახებ გაკეთებულ განცხადებასთან წინააღმდეგობად შეაფასა.