ირანმა ჯაშუშობის ბრალდებით კაცი სიკვდილით დასაჯა

ირანში კაცი სავარაუდო ჯაშუშობისთვის სიკვდილით დასაჯეს. სასამართლო ხელისუფლების პორტალ „მიზანის“ ცნობით, ჰოსეინ პედარანმა ირანის სარაკეტო პოზიციების შესახებ ინფორმაცია ისრაელის სადაზვერვო სამსახურ მოსადს გადასცა. მისი დაკავებისა და სასამართლო პროცესის დეტალები უცნობია. პორტალის თანახმად, საქმე 2025 წლის ივნისში, 12-დღიანი ომის დროს, ცენტრალურ ირანში, ისპაჰანის პროვინციაში მდებარე მნიშვნელოვან სამხედრო ობიექტებს ეხებოდა. პედარანი, სავარაუდოდ, ფინანსური მოტივით ჯაშუშობდა.

ამ ინფორმაციის დამოუკიდებლად გადამოწმება შეუძლებელია. უფლებადამცველი ჯგუფები წლებია მიუთითებენ, რომ ირანი სიკვდილით დასჯას მკაცრად იყენებს. ისინი ხელისუფლებას ბრალს სდებენ, რომ მოქალაქეების დასაშინებლად სიკვდილით დასჯასაც მიმართავს. ხელისუფლება ხშირად ბუნდოვან ბრალდებებს იყენებს, მათ შორის ჯაშუშობას, ეროვნული უსაფრთხოებისთვის საფრთხის შექმნასა და ღვთის გმობას.

უფლებადამცველი ორგანიზაციების ცნობით, სიკვდილით დასჯილი ადამიანების რაოდენობით ირანი ჩინეთის შემდეგ მეორე ადგილზეა. ირანის ომის დაწყების შემდეგ სიკვდილით დასჯის შემთხვევები კიდევ უფრო გახშირდა.

თუმცა ირანის რეჟიმი ომამდეც მკაცრად უსწორდებოდა ოპოზიციის წარმომადგენლებსა და დემონსტრანტებს. Amnesty International-ის ცნობით, გასულ წელს ირანში სულ მცირე 2 159 ადამიანი სიკვდილით დასაჯეს. ეს 1981 წლის შემდეგ აღრიცხული უმაღლესი მაჩვენებელია.

2022 წელს 22 წლის ჯინა მაჰსა ამინის გარდაცვალების შემდეგ ირანში ბევრი ადამიანი ქვეყნის მასშტაბით გამართულ საპროტესტო აქციებში მონაწილეობს. ამინი ჩაცმის წესების სავარაუდო დარღვევისთვის დააკავეს და ის პოლიციის პატიმრობაში გარდაიცვალა.

საპროტესტო აქციების დროს ალი სარეიც დაშავდა. ირანის ხელისუფლების ამ მოწინააღმდეგემ მხედველობა ნაწილობრივ დაკარგა და გერმანიაში მკურნალობდა. ადამიანის უფლებათა საერთაშორისო საზოგადოებამ (IGFM) სექტემბრის დასაწყისში განაცხადა, რომ ირანში დაბრუნებისთანავე სარეი დააკავეს და სიკვდილი მიუსაჯეს. ორგანიზაციის ცნობით, სარეი სამშობლოში „პირადი მიზეზების გამო“ დაბრუნდა.