ირანში საწვავის კრიზისი აშშ-სთან ომმა გაამწვავა

ირანის პარლამენტის ეკონომიკური კომისიის წევრმა ჯაფარ ღადერიმ გასულ კვირას განაცხადა, რომ ქვეყანას ყოველდღიურად 15-დან 20 მილიონ ლიტრამდე ბენზინი აკლდება. მისი თქმით, იმპორტირებული ბენზინის ერთი ლიტრი დაახლოებით 1 დოლარი, ანუ 75 პენსი ღირს.

ღადერიმ დაადასტურა, რომ აშშ-ის საზღვაო ბლოკადამ ირანში იმპორტი შეაფერხა. მისი თქმით, ადრე იმპორტის დაახლოებით 83% ქვეყანაში სამხრეთის საზღვაო მარშრუტებით შედიოდა. ამ მარშრუტების შეზღუდვამ საქონლისა და საწვავის მიწოდებაზე იმოქმედა.

თეირანის შეძლებულ ველენჯაკის უბანში გადაღებულ კადრებში ბენზინგასამართ სადგურთან ავტომობილების გრძელი რიგი ჩანს. მოსახლეობის თქმით, ეს სადგური ჩვეულებრივ თითქმის ცარიელი იყო. სხვა წყარომ Independent Persian-ს განუცხადა, რომ დედაქალაქის პრესტიჟულ ფარმანიესა და პასდარანის უბნებში რამდენიმე სადგური მოიარა, მაგრამ ბენზინი ვერ იპოვა.

მაშჰადიდან და რეშთიდან მიღებულ ვიდეოებშიც სადგურებთან გრძელი რიგები ჩანს. მაშჰადის ერთ-ერთმა მცხოვრებმა თქვა: „ხუთ სხვადასხვა ბენზინგასამართ სადგურზე მივედი, მაგრამ საწვავის ბარათის გარეშე ერთ ლიტრ ბენზინსაც არ მაძლევდნენ“.

სამხრეთის ქალაქ სარავანიდან მიღებულ ვიდეოში ფაქ გოჰარის ბენზინგასამართ სადგურთან ავტომობილების გრძელი რიგი ჩანს. მოსახლეობის თქმით, კუთვნილი ბენზინის მისაღებად დილიდან იდგნენ და ზოგიერთს სისტან-ბელუჯისტანის ძლიერ სიცხეში საათობით ლოდინი უწევდა.

ჩაბაჰარის მოქმედ სადგურებთან რიგები რამდენიმე კილომეტრზეა გადაჭიმული. ქალაქის რამდენიმე სხვა სადგური საწვავის ამოწურვის შემდეგ დაიკეტა. სამხრეთ ხორასანში ერთმა მცხოვრებმა განაცხადა, რომ ქალაქის სამი სადგურიდან ორი დაკეტილი იყო. თანამშრომლების თქმით, გასაყიდი საწვავი არ ჰქონდათ.

მაზანდარანელმა მცხოვრებმა დაწერა: „ბენზინის საყიდლად ღამის 2:20 საათზე გავედი. სამი სადგურიდან მხოლოდ ერთი მუშაობდა და იქაც მხოლოდ ერთი ზოლი იყო გახსნილი. ავზის შევსებას თითქმის სამი საათი დასჭირდა“.

კრიზისი მხოლოდ დეფიციტს არ უკავშირდება. გასულ კვირაში თეირანისა და სხვა ქალაქების ბევრმა მცხოვრებმა Independent Persian-ს აცნობა, რომ საწვავის ჩასხმის შემდეგ ძრავმა არათანაბრად მუშაობა დაიწყო. ასევე აინთო გამაფრთხილებელი ნათურები, შემცირდა აჩქარება და ძრავის ტემპერატურამ მოიმატა.

შაჰრ-ე რეიში გადაღებულ კადრებში საწვავის შევსების შემდეგ რამდენიმე ავტომობილი ერთმანეთის მიყოლებით ფუჭდება. რაფსანჯანში მსგავსი მექანიკური პრობლემები ათობით ავტომობილსა და მოტოციკლს შეექმნა. ზოგიერთმა ადგილობრივმა ოფიციალურმა პირმა დაუშვა, რომ საწვავის ავზებში ნავთობმზიდებიდან წყალი მოხვდა.

თუმცა ირანის სხვადასხვა ნაწილში მსგავსი შემთხვევების განმეორებამ მიწოდებული საწვავის ხარისხზე უფრო ფართო კითხვები გააჩინა. ამას თან ახლავს ცნობები, რომ ირანში ბენზინის წარმოებისას მეთანოლის მსგავს ნაერთებს იყენებენ. ექსპერტებმა გააფრთხილეს, რომ დასაშვებ ზღვარზე მეტი ასეთი ნივთიერება საწვავის სისტემებს, ინჟექტორებსა და ძრავებს აზიანებს. ნავთობის სამინისტროს წარმომადგენლები ამტკიცებენ, რომ მეთანოლის გამოყენება შეზღუდულია და შესაბამის სტანდარტებს აკმაყოფილებს.