კუნძულოვანი ქვეყნების ლიდერები კლიმატის გადაუდებელ მოქმედებას ითხოვენ

გუტერეშმა, აპლოდისმენტების ფონზე, თქვა: „დროა, ამ მავნე ჩვევას თავი დავანებოთ და წიაღისეულ საწვავზე დამოკიდებულება დავასრულოთ. დროა, მთავრობებმა ეს საგანგებო მოგება დაბეგრონ და მიღებული თანხით მოწყვლად ქვეყნებს აღდგენაში დაეხმარონ. დამაბინძურებლებმა უნდა გადაიხადონ“.

უჩვეულოდ, COP31-ს თურქეთი და ავსტრალია მასპინძლობენ. ორივე ქვეყნის ლიდერმა, რეჯეფ თაიფ ერდოღანმა და ენტონი ალბანეზემ, პარტნიორობა შეაქეს.

ერდოღანმა თქვა, რომ სურს, COP31 კლიმატის კრიზისთან ბრძოლაში გარდამტეხ მოვლენად დაამახსოვრდეთ. მან ქვეყნებს მოქმედებისკენ მოუწოდა და არა მხოლოდ დაპირებების გაცემისკენ.

თურქეთის პრეზიდენტმა აღნიშნა: „პარიზის შეთანხმების მიზნების შეუსრულებლობის ყოველ წუთს იზრდება საფრთხეები და ხარჯები, რომელთა წინაშეც ვდგავართ“. თუმცა, ორშაბათს, საკონფერენციო დარბაზის გარეთ, ერდოღანმა იზეიმა ორი ახალი ნავთობის საბადოს აღმოჩენა, რომელთა ადგილზე არსებული მარაგი, სავარაუდოდ, 135 მილიონ ბარელს შეადგენს.

მსოფლიო ლიდერების წინაშე გამოსვლისას ჰაინემ თქვა, რომ ყოველი ახალი ჭაბურღილი და ქვანახშირის ყოველი მოპოვებული ნატეხი მისი ქვეყნის მომავლისთვის საფრთხეა. კონკრეტული ნავთობმომპოვებელი ან გაზის მწარმოებელი არ დაუსახელებია, თუმცა დასძინა: „წიაღისეული საწვავის ახალი რესურსების აღმოჩენა აღნიშვნის მიზეზი კი არა, შიშის საფუძველია“.

ალბანეზემ კონფერენციას ავსტრალიისთვის „ისტორიული მომენტი“ უწოდა. ქვეყანა ქვანახშირისა და თხევადი გაზის მსოფლიოში ერთ-ერთი უმსხვილესი ექსპორტიორია.

ალბანეზემ განაცხადა, რომ კლიმატის კრიზისზე მოქმედება მთავრობების „საზეიმო პასუხისმგებლობაა“. თუმცა გააკრიტიკეს, რადგან გამოსვლაში წიაღისეული საწვავი არ უხსენებია.

ლიდერების შეკრებას ბევრი გავლენიანი ფიგურა აკლდა. გაეროს ცნობით, 91 ქვეყნის ლიდერი დაესწრო, თუმცა არ იყვნენ ისეთი მნიშვნელოვანი პირები, როგორებიც არიან აშშ-ის პრეზიდენტი დონალდ ტრამპი და ჩინეთის პრეზიდენტი სი ძინპინი.

საფრანგეთის პრეზიდენტი ემანუელ მაკრონი და გერმანიის კანცლერი ფრიდრიხ მერცი, რომლებიც სამიტზე არ მივიდნენ, ხელოვნური ინტელექტის შესახებ კონფერენციაზე დასასწრებად ირლანდიაში მიემგზავრებიან.

COP31-ში მონაწილე თითქმის ყველა ქვეყანა გამონაბოლქვის შემცირებას ჩამორჩება. უკიდურესი სიცხის, წყალდიდობის, ხანძრებისა და კლიმატთან დაკავშირებული სხვა კატასტროფების მიმართ ყველაზე მოწყვლად ქვეყნებს საკმარისი დაფინანსება არ აქვთ.

მსოფლიო 1,5°C-იან ზღვარს სწრაფად სცდება და ისტორიაში ერთ-ერთი უძლიერესი ელ-ნინიოს პერიოდის დასაწყისშია. მიუხედავად ამისა, მოლაპარაკებებზე პლანეტის გამათბობელი წიაღისეული საწვავის ეტაპობრივად ამოღების კუთხით შემდგომი წინსვლის ნიშნები მცირეა.

კლიმატოლოგმა და Climate Analytics-ის აღმასრულებელმა დირექტორმა ბილ ჰერმა თქვა: „აქ, სამეცნიერო საზოგადოებაში, პანიკას ვგრძნობ“. მან გაიხსენა რთული საუბრები წვიმის ტყეებისა და კრიოსფეროს მეცნიერებთან.

ჰერის თქმით, მეცნიერებს შორის განწყობა თანდათან უფრო მძიმე ხდება. „სინამდვილეში, ადამიანები ამბობენ, რომ ისეთი განცდა აქვთ, თითქოს უკან დავიხიეთ“.

ზღვის დონის მატება პატარა კუნძულოვან ქვეყნებს არსებობის საფრთხეს უქმნის. ისინი იმ ქვეყნებს შორის არიან, რომლებსაც გლობალური დათბობის 1,5°C-ზე მეტად გაზრდის შემთხვევაში კატასტროფა ყველაზე მეტად ემუქრებათ.

გაეროს გარემოს დაცვის პროგრამის დასკვნით, ტემპერატურის ამ ზღვრის გადაჭარბება ახლა გარდაუვალია. პროგრამამ გააფრთხილა, რომ ყინულოვან რეგიონებზე მისი გავლენა იმდენად დამანგრეველი იქნება, რომ გადაჭარბების პერიოდი რაც შეიძლება მოკლე და მცირე უნდა იყოს.

სხვა ლიდერებმა ხაზი გაუსვეს მრავალმხრივი კრიზისების ამ მომენტის გადაუდებლობას და იმას, რომ მრავალმხრივმა თანამშრომლობამ საბოლოოდ შედეგი უნდა მოიტანოს.

ჩრდილოეთ მაკედონიის პრეზიდენტმა, გორდანა სილიანოვსკა-დავკოვამ, თქვა: „ჩვენ პირველი თაობა ვართ, რომელსაც ჩვენი არჩევანის შედეგები სრულად ესმის, და, შესაძლოა, უკანასკნელიც, რომელსაც კურსის შესაცვლელად დრო აქვს. მომავალი თაობები ჩვენი გადაწყვეტილებების შედეგებთან ერთად იცხოვრებენ“.

სლოვენიის პრეზიდენტმა, ნატაშა პირც მუსარმა, თქვა: „თუ ვერ შევთანხმდებით, რომ ადამიანური ღირსება და ბუნების პატივისცემა ჩვენი გადაწყვეტილებების საფუძველი უნდა იყოს, მაშინ, გულწრფელად რომ ვთქვათ, რაღა დაგვრჩება გასაერთიანებლად?“

თემებიანტონიო გუტერეშიბილ ჰერიდონალდ ტრამპიემანუელ მაკრონიენტონი ალბანეზემია მოტლირეჯეფ თაიფ ერდოღანისი ძინპინიფრიდრიხ მერციჰილდა ჰაინე

გამოქვეყნდა 12 ნოემბერი, 2026