რუსეთიდან კუბელი ცეკვის მასწავლებელი ევროკავშირში დივერსიებს მართავდა

2025 წელს მურილოს დივერსიის მცდელობისთვის ექვსი წლით პატიმრობა მიუსაჯეს.

გამოძიებამ დაადასტურა, რომ მურილო დიოსის მიერ ევროპაში დივერსიებისთვის გადაბირებული სულ მცირე 12 ადამიანიდან ერთ-ერთი იყო. ასეთ პირებს ხშირად „ერთჯერად აგენტებს“ უწოდებენ. მათ უმეტესად ინტერნეტით ქირაობენ და ზოგჯერ დამკვეთის ვინაობა ან დავალების ნამდვილი მიზანი არ იციან.

კონფლიქტების მკვლევარმა კირ ჯაილზმა დოიჩე ველეს უთხრა, რომ კრემლმა ერთჯერადი აგენტების გამოყენება გააფართოვა. ეს მას შემდეგ მოხდა, რაც 2022 წელს უკრაინაში შეჭრის შემდეგ ევროკავშირის ქვეყნებმა ჯაშუშობასა და დეზინფორმაციაში ეჭვმიტანილი მრავალი რუსი დიპლომატი გააძევეს. ჯაილზის თქმით, რუსეთის შესაძლებლობებში სიცარიელე გაჩნდა და შემთხვევითი თავდასხმებისთვის შემთხვევითი ადამიანების გადაბირების ახალი გზის პოვნას დრო დასჭირდა.

მხოლოდ 2024 წელს ერთჯერადმა აგენტებმა პოლონეთში სავაჭრო ცენტრი დაწვეს და ლიეტუვაში IKEA-ს მაღაზიას ცეცხლი წაუკიდეს. მათ რამდენიმე ქვეყანაში აალებადი ამანათებიც გაგზავნეს, რომლებიც ლოგისტიკურ ცენტრებში აალდა. გერმანიის ხელისუფლების განცხადებით, აგვისტოში ერთჯერადმა აგენტებმა ასაფეთქებლიანი დრონი ლაიფციგში უკრაინული სატვირთო თვითმფრინავისკენ მიმართეს.

ეჭვმიტანილები ხშირად რუსები არ არიან და რუსეთის დაზვერვასთან ადრინდელი ცნობილი კავშირიც არ აქვთ. პასუხისგებაში მიცემულთა შორის უკრაინელი ლტოლვილები, წვრილმანი დამნაშავეები და სწრაფი შემოსავლის მსურველი ადგილობრივი ახალგაზრდები იყვნენ.

ჯაილზმა თქვა: „რუსეთს კვალის დაფარვისთვის განსაკუთრებული სიფრთხილე არ სჭირდება, რადგან გამოვლენას მისთვის უარყოფითი შედეგი არ მოჰყვება. ეს ასევე აძლიერებს შთაბეჭდილებას, რომლის შექმნაც რუსეთს სურს: თითქოს ის ყოვლისშემძლეა და ზიანის მიყენება ყველგან შეუძლია“.

დოიჩე ველემ დაადასტურა, რომ 2024 წლის ოთხი თვის განმავლობაში დიოსმა გადაბირებულებს რამდენიმე ობიექტისთვის ცეცხლის წაკიდება დაავალა. სამიზნეები იყო სამშენებლო მასალების ორი ბიზნესი პოლონეთში, ავტობუსების ავტოფარეხი ჩეხეთში და გადამამუშავებელი ობიექტი რუმინეთში. სიაში ასევე შედიოდა ლიეტუვური კომპანიის მიერ უკრაინისთვის დამზადებული აღჭურვილობა.

მხოლოდ ლიეტუვის პროკურატურამ დაუკავშირა ხანძრების სერია საჯაროდ რუსეთის სამხედრო დაზვერვის სამსახურს, რომელიც GRU-ს სახელითაა ცნობილი. უწყებამ რუსეთში მცხოვრები კუბელი კაცი საერთაშორისო ძებნილთა სიაშიც შეიყვანა.

საიდუმლო სასამართლო დოკუმენტებისა და ათობით გაჟონილი ფაილის შესწავლის შემდეგ დოიჩე ველემ და პარტნიორებმა დაადგინეს, რომ დიოსის ფსევდონიმის უკან კუბის მოქალაქე ოემის რომაგოსა დურუთი იდგა. ის კუბის სიდიდით მესამე ქალაქ კამაგუეიში დაიბადა და რუსეთში სულ მცირე შვიდი წელია ცხოვრობს.

რომაგოსა ჩრდილოეთ რუსეთის ქალაქ პეტროზავოდსკში ლათინური ცეკვების მასწავლებელია. ადგილობრივი სტუდიის Made in Cuba-ს სოციალური ქსელების გვერდებზე ის საკონტაქტო პირადაა მითითებული. ცეკვის გაკვეთილების ათობით ვიდეოში ის სალსის, ბაჩატისა და კიზომბის ილეთებს აჩვენებს.

რომაგოსა 2022 წელს რუს ქალზე დაქორწინდა და მოგვიანებით რუსეთის მოქალაქეობა მიიღო. სოციალურ ქსელებში ნაპოვნ საქორწილო ფოტოებზე წყვილი როიალთან დგას. სხვა ფოტოებზე ისინი ორ შვილთან ერთად არიან.

დოიჩე ველემ ვერ დაადგინა, როდის და როგორ დაიწყო რომაგოსამ რუსეთის საიდუმლო სამსახურების სასარგებლოდ მუშაობა. გაჟონილი მონაცემები მის შესაძლო ფინანსურ პრობლემებზე მიუთითებს. 2023 წელს მან რამდენიმე საკრედიტო ორგანიზაციისგან ფული ისესხა. ერთ განაცხადში დამსაქმებლად სუპერმარკეტების ქსელი მიუთითა.

რამდენიმე თვის შემდეგ რომაგოსა პოლონეთში სამუშაოს მაძიებელი ან უკრაინისთვის ბრძოლის მსურველი ლათინოამერიკელების რამდენიმე Facebook-ჯგუფს შეუერთდა. დაახლოებით იმავე დროს დიოსმა Telegram-ში ვაკანსიების გამოქვეყნება დაიწყო.

გაურკვეველია, 2024 წლის სექტემბრის შემდეგ დიოსმა გადაბირება ან თავდასხმების მართვა გააგრძელა თუ არა. თუმცა რუსეთის დივერსიული კამპანია ევროპაში არ შეჩერებულა. მხოლოდ აგვისტოში ესტონეთმა ორი ეჭვმიტანილი დააკავა. მათ უკრაინისთვის უპილოტო სამხედრო მანქანების მიმწოდებელ კომპანიაზე თავდასხმისას ხანძრის გაჩენას ედავებიან. პოლონეთმა კიდევ ორ ობიექტზე ხანძრები აღრიცხა, სადაც დრონებისა და შვეულმფრენების ნაწილებს აწარმოებენ. ორივე ქვეყნის ხელისუფლება შეთქმულებების უკან რუსეთს ეჭვობს.

რიხტეროვამ აღნიშნა: „როგორც ჩანს, ჯერ კიდევ არიან ადამიანები, რომლებიც ან საკმარისად გულუბრყვილოები არიან, ან ფული ძალიან სჭირდებათ და ასეთი საქმიანობისთვის ფინანსური ჯილდო იზიდავთ“.

რომაგოსას მიერ გადაბირებული ერთჯერადი აგენტებიდან სულ მცირე ცხრა ადამიანი დააკავეს. ორი მათგანი დივერსიის ან ტერორიზმის მცდელობისთვის ექვსიდან რვა წლამდე სასჯელს იხდის. დანარჩენები სასამართლოს ელოდებიან.

ევროპის ხელისუფლება კვლავ ეძებს რომაგოსას, რომელიც შესაძლოა ისევ რუსეთში იყოს. აპრილში Made in Cuba-მ მისი სალსის გაკვეთილის ვიდეო გამოაქვეყნა. რომაგოსა სარკისკენ იყურება და ქალების ჯგუფს მოძრაობებსა და მითითებებს აყოლებს. ფონად კუბურ სალსაში ისმის: „იმიტომ, რომ ასეთი ვარ. ზეცაში მე ვარ უფროსი“.

დაახლოებით იმავე პერიოდში რომაგოსა პოლონეთში სამუშაოს მაძიებელი ლათინოამერიკელების სულ მცირე კიდევ ორ Facebook-ჯგუფს შეუერთდა.

ოემის რომაგოსა დურუთიმ კომენტარის თხოვნებს არ უპასუხა.

თემებიდანიელა რიხტეროვაკირ ჯაილზილუის ალფონსო მურილო დიოსაოემის რომაგოსა დურუთიMade in Cubaდოიჩე ველეევროკავშირილონდონის კინგს კოლეჯირუსეთიუკრაინა

გამოქვეყნდა 14 სექტემბერი, 2026